Dalgalı Kur Rejimi Nedir?
İngilizce: Floating Exchange Rate
Yayın: · Son güncelleme:
Dalgalı Kur Rejimi Nedir? Kısaca
Dalgalı kur rejimi, döviz kurunun önceden belirlenmiş bir orana bağlanmadan piyasadaki arz ve talebe göre serbestçe oluştuğu kur sistemidir. Türkiye 2001 krizinin ardından dalgalı kur rejimine geçmiştir.
Dalgalı kur rejimi (İngilizcesiyle floating exchange rate), ulusal paranın diğer paralar karşısındaki değerinin piyasada belirlendiği sistemdir. Merkez bankası belirli bir kur seviyesini hedeflemez ya da taahhüt etmez.
Dalgalı kur rejimi nedir?
Bu rejimde kur, ihracat ve ithalat, yabancı yatırımcıların para girişi ve çıkışı, faiz farkları, enflasyon beklentileri ve risk algısı gibi etkenlere göre her gün değişir. Örneğin yabancı yatırımcılar bir ülkeye para getirdiğinde yerel paraya talep artar ve para değer kazanır; çıkış olduğunda değer kaybeder. Türkiye, 2001 krizinde Şubat 2001'de dalgalı kur rejimine geçmiştir.
Serbest ve yönetimli dalgalanma
- Serbest dalgalanma: Merkez bankası kura neredeyse hiç müdahale etmez.
- Yönetimli (kirli) dalgalanma: Kur piyasada belirlenir, ancak merkez bankası aşırı oynaklık dönemlerinde döviz alım satımıyla müdahale edebilir.
Uygulamada birçok gelişmekte olan ülke, aşırı dalgalanmaları sınırlamak için zaman zaman piyasaya müdahale eder.
Avantajları ve riskleri
Dalgalı kur, ekonominin dış şoklara uyum sağlamasına yardımcı olur; kur bir "amortisör" gibi çalışır. Merkez bankasına da bağımsız para politikası yürütme alanı tanır. Öte yandan kurdaki sert hareketler ithal ürün fiyatlarını ve enflasyonu etkileyebilir; döviz borcu olan şirketler ve bireyler için kur riski yaratır. Bu yüzden dalgalı kur rejiminde döviz cinsinden borçlanırken dikkatli olmak gerekir. Alternatif sistem için sabit kur rejimi maddesine bakabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye ne zaman dalgalı kura geçti?
Türkiye, 2001 krizinin ardından Şubat 2001'de dalgalı kur rejimine geçti. O tarihten bu yana kur piyasada belirlenmekte, merkez bankası gerekli gördüğünde piyasaya müdahale edebilmektedir.
Dalgalı kurda merkez bankası hiç müdahale etmez mi?
Serbest dalgalanmada müdahale çok sınırlıdır. Yönetimli dalgalanmada ise merkez bankası aşırı oynaklık dönemlerinde döviz alım satımı ya da faiz araçlarıyla müdahale edebilir.