İçeriğe geç
parazade
E-Ticaret & Pazaryeri

Rota Optimizasyonu Nedir?

İngilizce: Route Optimization

Yayın: · Son güncelleme:

Rota Optimizasyonu Nedir? Kısaca

Rota optimizasyonu, birden fazla teslimat ya da ziyaret noktası için en kısa, en ucuz veya en hızlı güzergâhı ve durak sırasını yazılımla belirleme işidir.

Rota Optimizasyonu nedir?
İçindekiler
  1. Rota optimizasyonu nedir?
  2. Neden zor bir problem?
  3. Hangi verilere ihtiyaç duyar?
  4. Küçük işletme nasıl başlar?

Rota optimizasyonu nedir?

Rota optimizasyonu, araçların hangi duraklara hangi sırayla gideceğini hesaplayan planlamadır. Amaç toplam yolu, yakıtı ve süreyi azaltırken teslimat saatlerine uymaktır. Kargo şirketleri, yemek siparişi platformları ve kendi teslimatını yapan e-ticaret siteleri bu hesabı her gün yapar.

Neden zor bir problem?

Durak sayısı arttıkça olası sıralamaların sayısı çok hızlı büyür. On durak için bile milyonlarca farklı sıralama vardır. Bunun yanında araç kapasitesi, müşterinin seçtiği teslimat saati, trafik ve sürücü mesaisi gibi kısıtlar eklenir. Bu nedenle yazılımlar kesin en iyi çözümü değil, kısa sürede çok iyi bir çözümü bulmaya çalışan sezgisel algoritmalar kullanır.

Bir örnek verelim. Ankara'da kendi aracıyla dağıtım yapan bir şarküteri, günde otuz siparişi el ile sıraladığında sürücü akşama kadar dönüyor. Siparişleri rota planlama aracına yüklediğinde araç aynı semtlerdeki adresleri art arda ziyaret ediyor ve gün daha erken bitiyor. Ayrıca müşterilere tahmini varış saatini mesajla göndermek mümkün oluyor.

Hangi verilere ihtiyaç duyar?

Doğru adres ve konum en temel girdidir. Hatalı adresler planı bozar ve yanlış teslimat riskini artırır. Teslimat saat aralıkları, paket hacmi ve araç sayısı da sisteme girilmelidir. Geçmiş teslimat süreleri ise tahminleri gerçeğe yaklaştırır.

Küçük işletme nasıl başlar?

İlk adımda ücretsiz harita servislerinin çok duraklı rota özelliği yeterli olabilir. Teslimat sayısı arttığında son kilometre teslimatı için tasarlanmış abonelik tabanlı yazılımlara geçilebilir. Kararı verirken yakıt ve mesai tasarrufunu yazılımın maliyetiyle karşılaştırın; lojistik maliyeti tablonuzda bu kalemi ayrı izleyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Rota optimizasyonu ile navigasyon arasındaki fark nedir?

Navigasyon iki nokta arasındaki yolu bulur. Rota optimizasyonu ise çok sayıda durağın sırasını ve hangi araca verileceğini planlar.

Rota optimizasyonu yapay zekâ kullanır mı?

Temel olarak matematiksel optimizasyon ve sezgisel algoritmalar kullanır. Trafik ve varış süresi tahmininde makine öğrenmesi modelleri de devreye girebilir.

İlgili terimler

Son Kilometre Teslimatı(Last Mile Delivery)Son kilometre teslimatı (last mile delivery), bir gönderinin son dağıtım merkezinden ya da şubeden çıkıp alıcının kapısına veya teslim noktasına ulaştırıldığı son aşamadır. Lojistik zincirinin en kısa ama çoğu zaman en maliyetli ve en zor halkasıdır.Lojistik(Logistics)Lojistik, ürünlerin üretim noktasından tüketiciye kadar taşınması, depolanması ve dağıtılması süreçlerinin planlanıp yönetilmesidir. Doğru ürünün doğru yere, doğru zamanda ve uygun maliyetle ulaşmasını hedefler.Lojistik Maliyeti(Logistics Cost)Lojistik maliyeti, bir ürünün depolanması, paketlenmesi, taşınması ve iade sürecinde oluşan giderlerin toplamıdır. E-ticarette genellikle sipariş başına hesaplanır ve kâr marjını doğrudan etkiler.Teslimat Süresi(Delivery Time)Teslimat süresi, bir siparişin verildiği andan ürünün alıcıya ulaştığı ana kadar geçen süredir. Satıcının siparişi hazırlayıp kargoya verme süresi ile kargo firmasının taşıma süresinin toplamından oluşur.E-Ticaret(E-commerce)E-ticaret (elektronik ticaret), ürün ya da hizmetlerin internet üzerinden tanıtılıp satıldığı, ödemesinin çevrim içi alındığı ticaret biçimidir. Kendi web siteniz, bir pazaryeri ya da sosyal medya üzerinden yapılabilir.Yanlış Teslimat(Misdelivery)Yanlış teslimat, sipariş edilenden farklı bir ürünün gönderilmesi ya da kargonun alıcı dışında birine veya başka bir adrese teslim edilmesidir. Her iki durumda da sorun satıcıya ve kargo firmasına bildirilerek çözülür.