İçeriğe geç
parazade

Restorasyon Ne Demek?

İngilizce: Restoration

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Restorasyon Ne Demek? Kısaca

Restorasyon, tarihî ya da tescilli bir yapının özgün özelliklerini koruyarak bilimsel yöntemlerle onarılması ve sağlamlaştırılmasıdır. Türkiye'de tescilli yapılarda restorasyon, onaylı proje ve koruma kurulu izni gerektirir.

Restorasyon nedir?
İçindekiler
  1. Restorasyon ne demek?
  2. Süreç hangi adımlardan oluşur?
  3. Maliyet ve süre nasıl planlanır?

Restorasyon ne demek?

Restorasyon, eski bir yapıyı ilk hâlinin özelliklerini bozmadan onarmak demektir. Amaç binayı modernleştirmek değil, özgün malzemesini, biçimini ve tarihî izlerini koruyarak ömrünü uzatmaktır. Taş duvarın aynı tür harçla onarılması ya da ahşap pencerenin aynı profille yeniden yapılması tipik örneklerdir.

Günlük dilde her tadilata restorasyon dendiği olur. Teknik anlamda ise terim, korunması gerekli yapılar ve tarihî eserler için kullanılır; bu yapılarda ustanın tercihi değil, belgelenmiş özgün durum belirleyicidir.

Süreç hangi adımlardan oluşur?

İş üç projeyle ilerler. Sıra önemlidir.

Önce rölöve ile binanın bugünkü hâli ölçülüp çizilir. Ardından restitüsyon projesi binanın özgün hâlini ortaya koyar. Son olarak restorasyon projesi hangi müdahalenin nasıl yapılacağını gösterir.

Bu projeler tescilli yapılarda koruma bölge kurulunun ya da yetkili koruma biriminin onayına sunulur. Onaydan sonra belediyeden ruhsat alınır ve uygulama, alanında deneyimli bir ekip tarafından yapılır.

Maliyet ve süre nasıl planlanır?

Restorasyon, aynı büyüklükteki yeni bir binayı yapmaktan çoğu zaman daha pahalı ve uzundur. Örneğin 150 metrekarelik ahşap bir konakta özgün malzeme temini, usta işçiliği ve proje onay süreci birlikte düşünülmelidir. Bütçe kolayca şaşabilir.

Teklif alırken proje, uygulama ve olası sürprizler için ayrı kalemler isteyin. Kamu kurumlarının onarım yardımlarının güncel koşullarını Kültür ve Turizm Bakanlığı sayfasından kontrol edin.

Sıkça Sorulan Sorular

Restorasyon ile renovasyon arasındaki fark nedir?

Restorasyon yapının özgün hâlini korumayı hedefler ve tarihî yapılarda uygulanır. Renovasyon ise binayı yenileyip modern ihtiyaçlara uyarlamaktır ve özgünlük şartı taşımaz.

Restorasyon için izin gerekir mi?

Tescilli yapılarda ve sit alanlarında kurul onaylı proje ile belediye ruhsatı gerekir. Tescilsiz binalarda ise yapılacak işin kapsamına göre tadilat izni gerekebilir.

İlgili terimler

Tescilli Yapı(Registered Historic Building)Tescilli yapı, 2863 sayılı Kanun'a göre korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak koruma bölge kurulunca tescil edilmiş binadır. Bu yapılarda onarım, tadilat ve yıkım kurul iznine bağlıdır.Röleve(Measured Survey Drawing)Röleve, mevcut bir yapının ya da alanın yerinde ölçülerek planlarının, kesitlerinin ve görünüşlerinin çizilmesidir. Restorasyon, tadilat projesi ve projesi kaybolmuş binalarda gerçek durumu belgelemek için hazırlanır.Tadilat Projesi(Renovation Project)Tadilat projesi, ruhsatlı bir yapıda yapılacak değişikliklerin çizildiği ve belediyeye onaylatılan projedir. Taşıyıcı sistem, cephe, kullanım alanı ya da bağımsız bölüm sayısını etkileyen değişikliklerde gerekir.Sit Alanı(Protected Site Area)Sit alanı, tarihî, arkeolojik ya da doğal değeri nedeniyle 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında koruma altına alınmış alandır. Bu alanlarda yapılaşma ve tadilat, koruma kurallarına ve kurul izinlerine bağlıdır.Belirli Süreli Kira Sözleşmesi(Fixed Term Lease)Belirli süreli kira sözleşmesi, başlangıç ve bitiş tarihi açıkça kararlaştırılmış kira sözleşmesidir. Konut kiralarında süre dolduğunda kiracı bildirimde bulunmazsa sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar.Paylaşım Cetveli(Allocation Schedule)Paylaşım cetveli, kat karşılığı inşaat ya da kentsel dönüşüm sözleşmesinde yeni binadaki her bağımsız bölümün kime verileceğini, kat, cephe ve metrekare bilgisiyle gösteren tablodur.