İçeriğe geç
parazade

Rekabet Kurumu Nedir?

İngilizce: Competition Authority

Yayın: · Son güncelleme:

Rekabet Kurumu Nedir? Kısaca

Rekabet Kurumu, Türkiye'de mal ve hizmet piyasalarında rekabeti korumakla görevli, idari ve mali özerkliğe sahip bağımsız idari otoritedir. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u uygular; karar organı Rekabet Kurulu'dur.

Rekabet Kurumu nedir?
İçindekiler
  1. Rekabet Kurumu nedir?
  2. Nasıl çalışır?
  3. Tüketici için önemi

Rekabet Kurumu, piyasalarda firmaların adil koşullarda rekabet etmesini sağlamak ve tüketiciyi rekabeti bozan davranışlara karşı korumak için kurulmuş bağımsız düzenleyici kurumdur. Dayanağı 1994 yılında kabul edilen 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'dur.

Rekabet Kurumu nedir?

Kurum idari ve mali açıdan özerktir; kararlarını Rekabet Kurulu verir. Kurul kararlarına karşı yargı yolu açıktır. Kurum, kanun kapsamında şu üç ana ihlal türüyle ilgilenir:

  • Rekabeti sınırlayıcı anlaşmalar: Fiyat tespiti, pazar paylaşımı gibi kartel davranışları ve uyumlu eylemler
  • Hâkim durumun kötüye kullanılması: Piyasada güçlü konumdaki bir firmanın rakipleri dışlaması ya da adil olmayan koşullar dayatması
  • Rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralmalar: Belirli eşikleri aşan işlemler için Kurul izni gerekir

Nasıl çalışır?

Kurum şikâyet, ihbar ya da kendi tespiti üzerine ön araştırma ve soruşturma başlatabilir. Gerekirse yerinde inceleme yapar, belge ister. İhlal tespit edilirse idari para cezası ve ihlalin sona erdirilmesine yönelik tedbirler uygulanabilir. Bunun yanında rakip firmaların yasal birleşme başvurularını da değerlendirir.

Birleşme bildirim eşikleri ve ceza oranları zaman içinde güncellenebildiği için güncel değerleri Kurum'un resmî sitesinden ve mevzuat.gov.tr'den kontrol etmelisin.

Tüketici için önemi

Rekabet Kurumu doğrudan tek tek tüketici şikâyetlerini çözmez; ayıplı mal ya da fatura itirazı gibi konular tüketici hakem heyetlerinin alanındadır. Kurum'un etkisi dolaylıdır: Rekabetin korunması, daha uygun fiyat, daha fazla seçenek ve kalite olarak tüketiciye yansır. Tekel ve oligopol yapıların yaygın olduğu sektörler Kurum'un en çok incelediği alanlardır.

Sıkça Sorulan Sorular

Rekabet Kurumu'na kimler şikâyette bulunabilir?

Rekabet ihlalinden etkilendiğini düşünen firmalar, tüketiciler ve diğer ilgililer Kurum'a başvurabilir. Başvuru yolları ve gerekli bilgiler Kurum'un resmî sitesinde yer alır.

Rekabet Kurumu ile Rekabet Kurulu aynı mı?

Hayır. Rekabet Kurumu teşkilatın bütününü ifade eder; Rekabet Kurulu ise Kurum'un karar organıdır ve soruşturmalar sonunda kararları verir.

İlgili terimler

Kartel(Cartel)Kartel, aynı piyasada faaliyet gösteren rakip firmaların fiyatları belirlemek, üretimi kısmak ya da pazarı paylaşmak için kendi aralarında yaptığı rekabeti sınırlayıcı anlaşmadır. Türkiye dahil birçok ülkede rekabet hukukuna göre yasaktır.Tekel(Monopoly)Tekel (monopol), bir mal veya hizmetin piyasada tek bir satıcı tarafından sunulduğu ve yakın ikamesinin bulunmadığı piyasa yapısıdır. Tekelci firma fiyat üzerinde güçlü bir kontrole sahiptir ve rakiplerin girişi çeşitli engellerle zorlaşır.Oligopol(Oligopoly)Oligopol, bir piyasada az sayıda büyük firmanın üretimin ya da satışların büyük bölümünü elinde tuttuğu piyasa yapısıdır. Her firmanın kararı diğerlerini doğrudan etkilediği için firmalar birbirinin hamlelerini hesaba katarak davranır.Tam Rekabet(Perfect Competition)Tam rekabet, çok sayıda alıcı ve satıcının aynı (homojen) ürünü alıp sattığı, piyasaya giriş-çıkışın serbest olduğu ve hiçbir katılımcının fiyatı tek başına etkileyemediği teorik piyasa yapısıdır. Firmalar burada fiyat alıcıdır.Fatura(Invoice)Fatura, satılan mal ya da yapılan hizmet karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere satıcı tarafından düzenlenip alıcıya verilen ticari ve vergisel belgedir. Vergi Usul Kanununda düzenlenir.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.