Oligopol Nedir?

Oligopol, tekel ile tam rekabet arasında yer alan ve gerçek hayatta oldukça yaygın olan bir piyasa yapısıdır. Kelime Yunanca "az" (oligos) ve "satıcı" (polein) sözcüklerinden gelir.

Oligopol nedir?

Oligopolün temel özellikleri şunlardır:

• Az sayıda büyük firma: Piyasa birkaç oyuncu arasında paylaşılır.
• Giriş engelleri: Yüksek yatırım maliyeti, lisans ya da ölçek avantajı yeni firmaların girişini zorlaştırır.
• Karşılıklı bağımlılık: Bir firmanın fiyat indirimi ya da kampanyası, rakiplerinin tepkisini hemen tetikler.
• Ürün: Homojen (ör. çimento) ya da farklılaştırılmış (ör. otomobil) olabilir.

Oligopol ne demek, nasıl işler?

Oligopolde firmalar sürekli bir strateji oyunu içindedir. Fiyat savaşı herkesin kârını düşürebileceği için firmalar çoğu zaman fiyat yerine reklam, kalite ve kampanyayla rekabet eder. Fiyatlar bazen uzun süre birbirine yakın ve yapışkan kalabilir.

Bu yapının riski, firmaların açıkça ya da örtülü biçimde anlaşarak rekabeti sınırlamasıdır. Fiyat ya da pazar paylaşımı üzerine yapılan anlaşmalar kartel olarak adlandırılır ve Türkiye dahil birçok ülkede rekabet hukukuna göre yasaktır.

Örnekler

Genel olarak yüksek altyapı yatırımı gerektiren sektörler oligopole yatkındır: mobil iletişim, havacılık, akaryakıt dağıtımı, otomotiv ve çimento gibi. Varsayımsal bir örnek: Bir ülkede üç büyük operatör varsa, birinin tarife indirmesi diğer ikisinin de benzer adım atmasına yol açabilir.

Oligopol piyasalar, rekabet otoritelerinin en yakından izlediği alanlardandır.