Beta Katsayısı Nedir?
İngilizce: Beta
Yayın: · Son güncelleme:
Beta Katsayısı Nedir? Kısaca
Beta katsayısı, bir hissenin ya da portföyün getirisinin piyasa genelindeki (genellikle bir endeksin) hareketlerine ne kadar duyarlı olduğunu gösteren ve sistematik riski ölçen katsayıdır.
Beta katsayısı, bir varlığın piyasayla ne kadar birlikte ve ne güçte hareket ettiğini gösterir. Piyasa olarak genellikle bir borsa endeksi, örneğin BIST 100 kullanılır. Endeksin betası tanım gereği 1'dir.
Beta nasıl yorumlanır?
| Beta | Anlamı |
|---|---|
| 1'den büyük | Piyasadan daha oynak; endeks yüzde 10 yükselirse ortalamada daha fazla yükselme eğilimi |
| 1 civarı | Piyasayla benzer hareket |
| 0 ile 1 arası | Piyasadan daha az oynak |
| Negatif | Piyasayla ters yönde hareket eğilimi |
Örneğin betası 1,5 olan bir hisse, geçmiş veriye göre endeks yüzde 10 düştüğünde ortalamada yüzde 15 civarında düşme eğilimi göstermiştir.
Nasıl hesaplanır?
Beta, hisse getirileri ile piyasa getirileri arasındaki kovaryansın piyasa getirilerinin varyansına bölünmesiyle bulunur. Uygulamada belirli bir dönemin (ör. son iki yılın haftalık getirileri) verileriyle regresyon yapılarak hesaplanır. Seçilen dönem ve veri sıklığı sonucu değiştirir.
Nelere dikkat etmeli?
Beta yalnızca piyasa genelinden kaynaklanan sistematik riski ölçer; şirkete özgü riskleri (yönetim hatası, dava, sektör sorunu) göstermez. Geçmiş verilere dayandığı için gelecekte de aynı kalacağı garanti değildir. Düşük beta "güvenli" anlamına gelmez; şirkete özgü nedenlerle sert düşebilecek hisselerin betası düşük olabilir. Beta, alfa ve volatilite gibi ölçülerle birlikte değerlendirilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yüksek betalı hisse kötü müdür?
Hayır, yalnızca piyasa hareketlerine daha duyarlı olduğunu gösterir. Yükselen piyasada daha çok kazandırabilir, düşen piyasada daha çok kaybettirebilir. Uygunluğu yatırımcının risk toleransına bağlıdır.
Beta katsayısını nereden bulabilirim?
Birçok aracı kurum platformu ve finansal veri sitesi hisseler için beta değeri yayımlar. Kaynaklar farklı dönem ve endeks kullanabildiği için değerler arasında fark olabilir.