Döviz Swapı Nedir?
İngilizce: Currency Swap
Yayın: · Son güncelleme:
Döviz Swapı Nedir? Kısaca
Döviz swapı, iki tarafın belirli bir tutardaki farklı para birimlerini bugün takas edip, önceden anlaşılan bir tarihte ve kurla geri değiştirmeyi taahhüt ettiği finansal işlemdir.
Döviz swapı, iki tarafın farklı para birimlerini belirli bir süre için karşılıklı olarak değiştirdiği anlaşmadır. İşlem iki ayaktan oluşur: Bugün paralar takas edilir, vade sonunda ise önceden belirlenen kurdan ters işlem yapılarak paralar iade edilir. Böylece taraflar ihtiyaç duydukları para birimine geçici olarak erişir ve kur riskini sınırlar.
Döviz swapı nasıl işler?
Varsayımsal örnek: A bankasının dolara, B kurumunun ise Türk lirasına ihtiyacı olsun.
- Bugün A, B'ye TL verir; karşılığında dolar alır.
- Taraflar 3 ay sonra ters işlem yapmak için kuru bugünden belirler.
- Vade geldiğinde A doları iade eder, TL'sini geri alır.
Vade sonu kuru, iki para arasındaki faiz farkı dikkate alınarak hesaplanır; bu yüzden swap aynı zamanda bir finansman işlemi niteliği taşır.
Kimler kullanır?
- Bankalar ve şirketler: Kısa vadeli döviz ya da TL likiditesi sağlamak ve kur riskinden korunmak için.
- Merkez bankaları: Piyasaya likidite sağlamak, kur oynaklığını yönetmek veya başka ülke merkez bankalarıyla iki taraflı swap anlaşmaları yaparak rezerv desteği oluşturmak için.
TCMB de bankalarla ve diğer merkez bankalarıyla swap işlemleri yapabilmektedir.
Rezervlerle ilişkisi
Swap yoluyla elde edilen döviz, merkez bankasının brüt döviz rezervini artırabilir; ancak vadede geri ödenecek bir yükümlülük doğurur. Bu nedenle analistler rezervleri değerlendirirken swap işlemlerini düşerek hesaplanan rakamlara da bakar.
Nelere dikkat etmeli?
Döviz swapları kurumsal düzeyde kullanılan türev araçlardır. Karşı taraf riski, vade uyumsuzluğu ve faiz farkı gibi riskler içerir. Bireysel yatırımcıların doğrudan kullandığı bir araç değildir; ancak ekonomideki kur ve rezerv tartışmalarını anlamak için kavramı bilmek faydalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Döviz swapı ile vadeli döviz işlemi aynı şey mi?
Benzerdir ama aynı değildir. Vadeli işlemde yalnızca gelecekteki bir tarihte döviz alım ya da satımı yapılır. Swapta ise bugün bir takas, vadede de ters takas olmak üzere iki ayak bulunur.
Merkez bankaları neden swap anlaşması yapar?
Swap anlaşmaları ihtiyaç anında yabancı para likiditesine erişim sağlar. Bu, kriz dönemlerinde piyasaların istikrarını desteklemeye ve rezervleri güçlendirmeye yardımcı olabilir.