İçeriğe geç
parazade
Finans

Döviz Kuru Nedir?

İngilizce: Exchange Rate

Yayın: · Son güncelleme:

Döviz Kuru Nedir? Kısaca

Döviz kuru, bir ülke parasının başka bir ülke parası cinsinden fiyatıdır. Örneğin 1 ABD dolarının kaç Türk lirası ettiğini gösterir ve arz-talep, faiz, enflasyon gibi etkenlerle değişir.

Döviz Kuru nedir?
İçindekiler
  1. Kurlar neye göre belirlenir?
  2. Kur rejimleri
  3. Alış ve satış kuru
  4. Nelere dikkat etmeli?

Döviz kuru, iki para birimi arasındaki değişim oranıdır. "Dolar/TL kuru" dediğimizde 1 ABD dolarını almak için kaç Türk lirası ödemek gerektiğini kastederiz. Kurlar sürekli değişir ve bu değişim; ithalat, ihracat, seyahat, borçlanma ve yatırım kararlarını doğrudan etkiler.

Kurlar neye göre belirlenir?

Serbest piyasada kur, döviz arzı ve talebi ile oluşur. Bu dengeyi etkileyen başlıca unsurlar:

  • Faiz farkı: Yerel paradaki getiri yükseldikçe o paraya talep artabilir.
  • Enflasyon farkı: Yüksek enflasyon, paranın zaman içinde değer kaybetmesine yol açar.
  • Cari işlemler dengesi: Kalıcı cari açık, döviz talebini artırır.
  • Sermaye akımları ve risk algısı: Yabancı yatırımcının girişi ya da çıkışı kuru hızla etkileyebilir.
  • Merkez bankası müdahaleleri ve rezervler.

Kur rejimleri

  • Serbest (dalgalı) kur: Kur, piyasada belirlenir; merkez bankası gerektiğinde sınırlı müdahale eder.
  • Sabit kur: Kur belirli bir düzeyde tutulur; bu düzeyi korumak için güçlü rezerv gerekir.
  • Ara rejimler: Belirli bant içinde dalgalanma ya da kontrollü kur gibi uygulamalar.

Alış ve satış kuru

Bankalar ve döviz büroları dövizi senden daha düşük fiyattan alır, sana daha yüksek fiyattan satar. Örneğin varsayımsal olarak bir dövizin alış kuru 34,80, satış kuru 35,20 TL olsun; aradaki fark kurumun kazancı ve senin işlem maliyetindir.

Nelere dikkat etmeli?

Kısa vadeli kur tahminleri son derece belirsizdir. Döviz alım satımında makas farkını ve işlem ücretlerini hesaba katmalı, gelir ve giderlerinin hangi para biriminde olduğunu göz önünde bulundurmalısın. Gelirin TL iken döviz cinsinden borçlanmak ciddi kur riski taşır. Gerçek fiyat düzeyindeki değişimi görmek için enflasyonu da birlikte izlemek gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

TCMB'nin açıkladığı kur ile bankadaki kur neden farklı?

TCMB'nin açıkladığı gösterge kurlar referans niteliğindedir. Bankalar ve döviz büroları kendi alış-satış fiyatlarını piyasa koşullarına ve makas politikalarına göre anlık olarak belirler.

Kur artışı neden fiyatları etkiler?

İthal ürünlerin, enerjinin ve ithal girdilerle üretilen malların maliyeti kur artışıyla yükselir. Bu maliyet artışı zamanla fiyatlara yansıyabilir; buna kur geçişkenliği denir.

İlgili terimler

Devalüasyon(Devaluation)Devalüasyon, sabit ya da yarı sabit kur rejimi uygulanan bir ülkede, yerel paranın yabancı paralar karşısındaki değerinin hükümet ya da merkez bankası kararıyla resmî olarak düşürülmesidir.Parite(Parity)Parite, iki para birimi arasındaki değişim oranıdır. Türkiye'de günlük kullanımda genellikle iki yabancı para arasındaki oran, özellikle euro/dolar paritesi için kullanılır.Döviz Rezervi(Foreign Exchange Reserves)Döviz rezervi, bir ülkenin merkez bankasının elinde tuttuğu yabancı para cinsinden varlıklar ve altından oluşan birikimdir. Kur istikrarı, dış borç ödemeleri ve kriz anlarında güvence için kullanılır.Cari Açık(Current Account Deficit)Cari açık, bir ülkenin belirli bir dönemde mal, hizmet ve gelir hareketleri sonucu yurt dışına yaptığı ödemelerin, yurt dışından elde ettiği gelirleri aşmasıdır. Ödemeler dengesinin cari işlemler kalemini ifade eder.Faiz(Interest)Faiz, borç verilen ya da bir süre kullanıma bırakılan paranın karşılığında ödenen bedeldir. Borç alan için bir maliyet, para yatıran için bir getiridir ve genellikle yıllık yüzde oran olarak ifade edilir.Merkez Bankası(Central Bank)Merkez bankası, bir ülkenin para politikasını yürüten, banknot ihraç eden ve finansal sistemin istikrarını gözeten kamu kurumudur. Türkiye'de bu görevi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) üstlenir.Enflasyon(Inflation)Enflasyon, mal ve hizmet fiyatlarının genel düzeyinin belirli bir dönem boyunca sürekli artmasıdır. Enflasyon yükseldikçe aynı parayla daha az şey alınır; yani paranın satın alma gücü düşer.

İlgili yazılar