İçeriğe geç
parazade

Organizasyon Yapısı Nedir?

İngilizce: Organizational Structure

Yayın: · Son güncelleme:

Organizasyon Yapısı Nedir? Kısaca

Organizasyon yapısı, bir şirkette görevlerin, yetkilerin ve sorumlulukların nasıl dağıtıldığını, birimlerin nasıl gruplandığını ve kararların hangi kanallardan aktığını belirleyen düzendir.

Organizasyon Yapısı nedir?
İçindekiler
  1. Organizasyon yapısı nedir?
  2. Başlıca organizasyon yapısı türleri
  3. Örnek: büyüyen bir şirket
  4. Doğru yapıyı seçerken neye bakmalı?

Organizasyon yapısı nedir?

Organizasyon yapısı, bir şirketin işi nasıl böldüğünü ve koordine ettiğini anlatan iskelettir. Kim hangi işi yapar, kime rapor verir, hangi kararı kim alır gibi sorular bu yapı içinde cevaplanır. İyi kurulmuş bir yapı, işlerin çakışmasını ve sahipsiz kalmasını önler.

Başlıca organizasyon yapısı türleri

Tür Gruplama ölçütü Uygun olduğu durum
Fonksiyonel Finans, satış, üretim gibi işlevler Tek ürünlü, istikrarlı şirket
Bölümsel Ürün, bölge ya da müşteri grubu Çok ürünlü ya da çok bölgeli şirket
Matris Fonksiyon ve proje birlikte Proje yoğun şirket
Yatay Az kademe, geniş ekip Küçük ve hızlı ekip

Bunların dışında ağ yapısı ve holakrasi gibi daha esnek modeller de vardır.

Örnek: büyüyen bir şirket

Varsayımsal bir kozmetik markası 20 kişiyken fonksiyonel yapıyla çalışır: bir pazarlama, bir üretim, bir satış ekibi. Ürün sayısı artıp üç ülkeye açılınca her ülkenin ayrı satış ve pazarlama ihtiyacı doğar. Şirket bölümsel yapıya geçer ve her ülke için bir müdür atar. Üretim ve finans ise merkezde ortak kalır.

Doğru yapıyı seçerken neye bakmalı?

Şirketin büyüklüğü, ürün çeşitliliği, coğrafi dağılımı ve karar hızına duyulan ihtiyaç belirleyicidir. Yapı stratejiyi takip etmelidir: önce ne yapmak istediğinizi netleştirin, sonra kutuları çizin. Mevcut yapınızı görselleştirmek için organizasyon şeması hazırlamak iyi bir başlangıçtır. Yapı değişikliği çalışanları doğrudan etkiler; geçişi planlı ve açık iletişimle yönetmek gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

En iyi organizasyon yapısı hangisidir?

Herkese uyan tek bir yapı yoktur. Küçük ve tek ürünlü bir şirket için fonksiyonel yapı yeterliyken, çok ülkede faaliyet gösteren bir şirket bölümsel ya da matris yapıya ihtiyaç duyabilir.

Organizasyon yapısı ne sıklıkla değişir?

Belirli bir takvimi yoktur. Genellikle şirket büyüdüğünde, yeni pazara girdiğinde, birleşme yaşadığında ya da strateji değiştiğinde yapı yeniden ele alınır.

İlgili terimler

Organizasyon Şeması(Organizational Chart)Organizasyon şeması, bir şirketteki pozisyonları, birimleri ve kimin kime bağlı olduğunu kutular ve çizgilerle gösteren diyagramdır. Şirketin yapısını tek bakışta anlaşılır hâle getirir.Matris Organizasyon(Matrix Organization)Matris organizasyon, çalışanların aynı anda hem kendi uzmanlık birimindeki yöneticiye hem de bir proje ya da ürün yöneticisine bağlı olduğu, iki eksenli organizasyon yapısıdır.Yatay Organizasyon(Flat Organization)Yatay organizasyon, çalışanlarla üst yönetim arasında çok az ya da hiç ara yönetici kademesi bulunmayan şirket yapısıdır. Kararlar hızlı alınır, sorumluluk ekiplere yayılır ve bilgi daha kısa yoldan dolaşır.Holakrasi(Holacracy)Holakrasi, yetkinin yöneticilere değil, yazılı kurallarla tanımlanan rollere ve kendi kendini yöneten çevrelere dağıtıldığı bir şirket yönetim sistemidir. Klasik müdür ve ast ilişkisinin yerini roller ve şeffaf karar süreçleri alır.Gruplama(Grouping)Gruplama, Excel'de birbirine ait satır, sütun ya da değerleri tek bir başlık altında toplama işlemidir. Çalışma sayfasında satırları daraltıp açmak için, pivot tabloda ise tarihleri aya, sayıları aralıklara göre özetlemek için kullanılır.Pazarlama(Marketing)Pazarlama, müşterilerin ihtiyaçlarını anlayıp bu ihtiyaçlara uygun ürün veya hizmeti doğru fiyatla, doğru kanaldan ve doğru mesajla sunma sürecidir; yalnız reklam ya da satıştan ibaret değildir.