İçeriğe geç
parazade
Borsa

Opsiyon Zinciri Nedir?

İngilizce: Option Chain

Yayın: · Son güncelleme:

Opsiyon Zinciri Nedir? Kısaca

Opsiyon zinciri (option chain), bir dayanak varlığa ait tüm alım ve satım opsiyonlarını vade ve kullanım fiyatına göre listeleyen tablodur. Prim, hacim, açık pozisyon ve zımni volatilite gibi verileri tek ekranda gösterir.

Opsiyon Zinciri nedir?
İçindekiler
  1. Opsiyon zinciri nedir, nasıl okunur?
  2. Örnek
  3. Nelere dikkat etmeli?

Opsiyon zinciri (option chain), bir dayanak varlık üzerine yazılmış bütün opsiyon sözleşmelerini tek tabloda toplayan görünümdür. Tablo genellikle seçilen vade için ortada kullanım fiyatlarını, bir yanda alım (call), diğer yanda satım (put) opsiyonlarını gösterir. Aracı kurum platformları ve borsa veri ekranları bu tabloyu sunar.

Opsiyon zinciri nedir, nasıl okunur?

Zincirde her satır bir kullanım fiyatına karşılık gelir. Sık görülen sütunlar şunlardır:

  • Alış / satış fiyatı: Opsiyonu hemen satabileceğin ve alabileceğin primler. Aradaki fark likiditeyi gösterir.
  • Son fiyat: Gerçekleşen son işlemin primi.
  • Hacim: O gün işlem gören sözleşme sayısı.
  • Açık pozisyon: Henüz kapatılmamış toplam sözleşme sayısı.
  • Zımni volatilite: Primden geri hesaplanan beklenen oynaklık.
  • Greek'ler: Bazı platformlarda delta, gamma, theta gibi duyarlılıklar da gösterilir.

Kârda (ITM) olan kullanım fiyatları çoğu zaman renkle ayrılır; dayanak fiyata en yakın satır başabaş bölgesidir.

Örnek

Varsayımsal olarak dayanak fiyat 100 TL ise zincirde 90, 95, 100, 105 ve 110 TL kullanım fiyatları listelenebilir. 90 ve 95 TL'lik alım opsiyonları kârda, 105 ve 110 TL'lik olanlar zarardadır; satım opsiyonlarında durum tersidir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Hacmi ve açık pozisyonu düşük satırlarda alış-satış farkı geniş olabilir; işlem maliyetin artar.
  • Zincirdeki veriler gecikmeli olabilir; anlık veri olup olmadığını kontrol et.
  • Açık pozisyon yoğunlaşmalarını kesin bir fiyat sinyali gibi yorumlamak yanıltıcıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Option chain ne işe yarar?

Hangi vade ve kullanım fiyatlarında opsiyon bulunduğunu, bunların primini ve likiditesini bir bakışta görmeni sağlar. Strateji kurarken hangi sözleşmeyi seçeceğini karşılaştırmak için kullanılır.

Opsiyon zincirindeki açık pozisyon neyi gösterir?

O kullanım fiyatında henüz kapatılmamış toplam sözleşme sayısını gösterir. Yüksek açık pozisyon genellikle o satırın daha likit olduğuna işaret eder ama tek başına yön tahmini için yeterli değildir.

İlgili terimler

Opsiyon(Option)Opsiyon, alıcısına bir prim karşılığında dayanak varlığı belirli bir fiyattan, belirli bir tarihte ya da tarihe kadar alma veya satma hakkı veren, satıcısına ise bu hakka karşı yükümlülük getiren türev sözleşmedir.Kullanım Fiyatı(Strike Price)Kullanım fiyatı (strike price), opsiyon sahibinin hakkını kullandığında dayanak varlığı alacağı ya da satacağı, sözleşmede önceden belirlenmiş sabit fiyattır. Opsiyonun kârda mı zararda mı olduğu bu fiyata göre belirlenir.Put Call Oranı(Put-Call Ratio)Put call oranı, belirli bir dönemde işlem gören satım (put) opsiyonu hacminin alım (call) opsiyonu hacmine bölünmesiyle bulunan orandır. Piyasa duyarlılığını ölçmek için kullanılan bir göstergedir.Max PainMax pain (maksimum acı), bir opsiyon vadesinde dayanak varlığın kapanması hâlinde opsiyon alıcılarının toplamda en fazla zarar edeceği, opsiyon satıcılarının ise en az ödeme yapacağı kullanım fiyatı seviyesidir.Açık Pozisyon(Open Position)Açık pozisyon, bir yatırımcının aldığı ya da sattığı ve henüz ters işlemle kapatmadığı pozisyondur. Pozisyon açık kaldığı sürece fiyat hareketleri kâr veya zarar olarak hesaba yansır, ama bu kâr ya da zarar henüz gerçekleşmemiştir.Zımni Volatilite(Implied Volatility)Zımni volatilite (implied volatility, IV), bir opsiyonun piyasa fiyatından, fiyatlama modeli tersine çalıştırılarak elde edilen ve dayanak varlığın gelecekte ne kadar oynak olacağına dair piyasa beklentisini yansıtan volatilite değeridir.DeltaDelta, dayanak varlığın fiyatı 1 birim değiştiğinde opsiyon priminin yaklaşık ne kadar değişeceğini gösteren duyarlılık ölçüsüdür. Alım opsiyonunda 0 ile 1, satım opsiyonunda −1 ile 0 arasında yer alır.