İçeriğe geç
parazade

Ortalama Maliyet Nedir?

İngilizce: Average Cost

Yayın: · Son güncelleme:

Ortalama Maliyet Nedir? Kısaca

Ortalama maliyet, bir varlığı farklı zamanlarda ve farklı fiyatlardan aldığında birim başına ödediğin ağırlıklı ortalama fiyattır. Toplam alım tutarı, toplam adede bölünerek hesaplanır ve kâr-zarar bu değere göre ölçülür.

Ortalama Maliyet nedir?
İçindekiler
  1. Ortalama maliyet nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Ortalama maliyet, aynı varlığı birden fazla alımla topladığında birim başına ödediğin ortalama fiyattır. Aracı kurum ekranlarında çoğunlukla "maliyet" ya da "ortalama alış fiyatı" olarak görünür.

Ortalama maliyet nedir?

Bir hisseyi tek seferde değil de farklı günlerde ve farklı fiyatlardan alıyorsan, her alımın fiyatı ayrı ayrı anlam ifade etmez. Kâr-zarar hesabı için bütün alımların ağırlıklı ortalamasına bakılır. Ağırlık, her alımdaki adet sayısıdır.

Nasıl hesaplanır?

Ortalama maliyet = Toplam alım tutarı ÷ Toplam adet

Komisyon ve benzeri masrafları da toplam alım tutarına eklemek, gerçek maliyeti daha doğru gösterir. Bedelsiz sermaye artırımı ya da pay bölünmesi gibi işlemlerden sonra adet arttığı için ortalama maliyet de buna göre düşer.

Örnek

Varsayımsal bir örnek:

Alım Adet Fiyat Tutar
1 100 40 TL 4.000 TL
2 50 34 TL 1.700 TL
Toplam 150 5.700 TL

Ortalama maliyet = 5.700 ÷ 150 = 38 TL. Hisse fiyatı 38 TL'nin üzerindeyse pozisyon kârda, altındaysa zarardadır (masraflar hariç).

Nelere dikkat etmeli?

  • Satış yaptığında kalan payların ortalama maliyeti genellikle değişmez; ancak vergi hesabında kullanılan yöntem farklı olabilir. Güncel vergi uygulamasını GİB'den ya da aracı kurumundan kontrol et.
  • Düşük ortalama maliyet tek başına bir kazanç göstergesi değildir; önemli olan varlığın gelecekteki değeridir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ortalama maliyete komisyon eklenir mi?

Gerçek maliyeti görmek için eklenmesi doğru olur. Bazı aracı kurum ekranları komisyonu dahil eder, bazıları etmez; kendi ekranının yöntemini kontrol et.

Bedelsiz sonrası ortalama maliyet ne olur?

Toplam ödediğin tutar değişmez ama adet artar. Bu nedenle hisse başına ortalama maliyet, artış oranına göre aşağı doğru düzeltilir.

İlgili terimler

Maliyet Düşürme(Averaging Down)Maliyet düşürme, elindeki bir varlığın fiyatı düştüğünde daha düşük fiyattan ek alım yaparak birim başına ortalama maliyetini azaltma yöntemidir. Ortalamayı aşağı çeker ama aynı zamanda zarardaki pozisyonu büyütür.Ortalama Yükseltme(Averaging Up)Ortalama yükseltme, fiyatı yükselen ve kârda olan bir pozisyona daha yüksek fiyattan ek alım yapmaktır. Ortalama maliyet yukarı çıkar; yatırımcı, işe yarayan pozisyonu büyütmeyi hedefler ama geri dönüşte kârın daha hızlı eriyebileceğini kabul eder.Kademeli Alım(Scaling In)Kademeli alım, bir hisse ya da başka bir varlığa yatırılacak toplam tutarın tek seferde değil, farklı fiyat seviyelerinde veya zaman aralıklarında birkaç parçaya bölünerek alınmasıdır; amaç tek bir giriş fiyatına bağlı kalmamaktır.Düzenli Yatırım Yöntemi(Dollar Cost Averaging)Düzenli yatırım yöntemi, piyasanın durumuna bakmadan belirli aralıklarla sabit bir tutarla aynı yatırım aracını almayı ve böylece alım maliyetini zamana yaymayı amaçlayan stratejidir.Aracı Kurum(Brokerage Firm)Aracı kurum, Sermaye Piyasası Kurulu'ndan izin alarak yatırımcıların hisse, tahvil, fon ve türev ürün alım satım emirlerini borsaya ileten ve yatırım hizmetleri sunan şirkettir.Alış Fiyatı(Bid Price)Alış fiyatı (bid), bir varlık için piyasada bekleyen alış emirleri arasındaki en yüksek fiyattır; yani o an alıcıların ödemeye hazır olduğu en iyi fiyattır ve hemen satmak isteyen yatırımcı bu fiyata satabilir.Bedelsiz Sermaye Artırımı(Bonus Issue)Bedelsiz sermaye artırımı, şirketin iç kaynaklarını (yedekler, sermaye düzeltmesi farkları gibi) sermayeye ekleyerek ortaklarına ücretsiz yeni pay dağıtmasıdır. Şirkete yeni nakit girmez.Pay Bölünmesi(Stock Split)Pay bölünmesi, bir şirketin mevcut her payını birden fazla paya ayırarak toplam pay sayısını artırması ve pay başına fiyatı aynı oranda düşürmesidir; şirketin toplam değeri ve ortakların payı değişmez.