Azalan Verimler Yasası Nedir?

Azalan verimler yasası, üretim teorisinin temel ilkelerinden biridir. Bir tarlaya, fabrikaya ya da ofise sürekli aynı girdiyi eklediğinde, başlangıçta üretim hızla artabilir; ancak bir noktadan sonra her yeni birimin katkısı küçülür.

Azalan verimler yasası nedir?

Yasanın geçerli olması için en az bir üretim faktörünün sabit olması gerekir. Örneğin makine sayısı ya da arazi büyüklüğü değişmezken yalnız işçi sayısı artırılır. İşçiler sabit kaynağı paylaşmak zorunda kaldıkça her yeni işçinin ek üretimi, yani marjinal ürünü, düşer.

Örnek

Varsayımsal bir fırında tek fırın ve sabit tezgâh olsun:

İşçi sayısı	Günlük ekmek	Ek üretim
1	100	100
2	220	120
3	300	80
4	340	40
5	350	10

İkinci işçi iş bölümü sayesinde verimi artırır. Üçüncüden itibaren fırın ve tezgâh yetmemeye başlar; her yeni işçinin katkısı azalır. Dikkat: Toplam üretim hâlâ artıyor, azalan şey ek üretimdir.

Neden önemlidir?

• Maliyet: Azalan verimler, ek üretimin maliyetinin yükselmesine, yani artan marjinal maliyete yol açar.
• Firma kararları: Firmalar ek girdinin getirisi maliyetini karşılamadığında girdiyi artırmayı bırakır.
• Uzun dönem: Tüm faktörler birlikte artırılabildiğinde konu artık ölçek ekonomisi başlığına girer; bu iki kavram karıştırılmamalıdır.

Yasa tarımdan yazılıma kadar birçok alanda gözlenir; örneğin bir projeye sürekli yeni kişi eklemek koordinasyon yükü nedeniyle verimi beklendiği kadar artırmayabilir.