Normal Amortisman Nedir?
İngilizce: Straight-Line Depreciation
Yayın: · Son güncelleme:
Normal Amortisman Nedir? Kısaca
Normal amortisman, bir duran varlığın amortismana tabi tutarının faydalı ömrü boyunca her yıl eşit paylar hâlinde gider yazıldığı amortisman yöntemidir; doğrusal ya da eşit tutarlı amortisman olarak da bilinir.
Normal amortisman, bir makinenin, aracın ya da demirbaşın maliyetini kullanım süresi boyunca her yıl aynı tutarda gidere dönüştürme yöntemidir. Muhasebe dünyasında "doğrusal amortisman" olarak da geçer ve en yaygın kullanılan yöntemdir.
Normal amortisman nedir?
Amortisman, uzun süre kullanılan varlıkların maliyetinin bir anda değil, fayda sağladıkları yıllara yayılarak gider yazılmasıdır. Normal amortismanda bu dağıtım eşit yapılır; yani her yıl ayrılan tutar aynıdır.
Türkiye'de vergi uygulamasında amortisman süreleri ve oranları, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yayımladığı amortisman listelerinde varlık türüne göre belirlenir. İşletmeler bu listedeki faydalı ömrü esas alır.
Nasıl hesaplanır?
Yıllık amortisman = Amortismana tabi tutar ÷ Faydalı ömür
Oran olarak ifade edersek: Amortisman oranı = 1 ÷ Faydalı ömür. Örneğin 5 yıllık ömür için oran yüzde 20'dir.
Varsayımsal bir örnek: Bir şirket 100.000 TL'ye, faydalı ömrü 5 yıl olan bir makine alıyor.
| Yıl | Amortisman | Birikmiş amortisman | Net değer |
|---|---|---|---|
| 1 | 20.000 | 20.000 | 80.000 |
| 2 | 20.000 | 40.000 | 60.000 |
| 3 | 20.000 | 60.000 | 40.000 |
| 4 | 20.000 | 80.000 | 20.000 |
| 5 | 20.000 | 100.000 | 0 |
Tekdüzen Hesap Planı'nda amortisman gideri ilgili gider ya da maliyet hesabına, karşılığı ise 257 Birikmiş Amortismanlar (-) hesabına yazılır.
Nelere dikkat etmeli?
Normal amortisman basit ve öngörülebilirdir, ama bazı varlıklar ilk yıllarda daha hızlı değer kaybeder. Bu durumda azalan bakiyeler yöntemi tercih edilebilir. TFRS'de kalıntı (hurda) değer düşülerek hesap yapılır; vergi uygulamasındaki farkları mali müşavirinle kontrol et.
Sıkça Sorulan Sorular
Normal amortisman oranı nasıl bulunur?
Oran, 1'in faydalı ömre bölünmesiyle bulunur. Vergi uygulamasında faydalı ömürler Gelir İdaresi'nin yayımladığı amortisman listelerinde varlık türüne göre yer alır.
Normal amortisman ile azalan bakiyeler farkı nedir?
Normal amortismanda her yıl eşit tutar ayrılır. Azalan bakiyelerde ise ilk yıllarda daha yüksek, sonraki yıllarda daha düşük amortisman ayrılır.