İçeriğe geç
parazade
Finans

İşsizlik Sigortası Nedir?

İngilizce: Unemployment Insurance

Yayın: · Son güncelleme:

İşsizlik Sigortası Nedir? Kısaca

İşsizlik sigortası, kendi istek ve kusuru dışında işini kaybeden sigortalılara belirli bir süre gelir desteği sağlayan zorunlu sigorta koludur. Türkiye'de 4447 sayılı Kanun'la düzenlenir ve İŞKUR tarafından yürütülür.

İşsizlik Sigortası nedir?
İçindekiler
  1. İşsizlik sigortası nedir?
  2. Ödenek şartları neler?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

İşsizlik sigortası, işini istemeden kaybeden çalışana yeni bir iş bulana kadar geçici gelir sağlayan sosyal sigorta koludur. Primleri çalışan, işveren ve devlet birlikte öder.

İşsizlik sigortası nedir?

Türkiye'de 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'yla kurulmuştur. Fon, çalışanın maaşından kesilen işçi payı, işveren payı ve devlet katkısıyla oluşur. Ödeneklerin başvurusu ve ödemesi İŞKUR (Türkiye İş Kurumu) tarafından yürütülür.

Ödenek şartları neler?

İşsizlik ödeneği almak için kanunda sayılan şartların birlikte sağlanması gerekir. Ana hatlarıyla:

  1. Kusursuz işten ayrılma: İşten çıkarılmış olmak; kendi isteğiyle istifa eden ya da ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış nedeniyle çıkarılan kişi kural olarak yararlanamaz.
  2. Prim şartı: İşten ayrılmadan önceki dönemde kesintisiz çalışma ve son yıllarda belirli gün sayısında işsizlik sigortası primi ödenmiş olması.
  3. Süresinde başvuru: İşten ayrıldıktan sonra kanundaki süre içinde İŞKUR'a başvurmak.

Gün sayıları, ödenek süresi ve ödenek tutarının hesaplanışı mevzuatla belirlenir; güncel değerleri İŞKUR'dan kontrol et.

Örnek

Varsayımsal olarak firması küçülen ve işten çıkarılan bir çalışan, e-Devlet üzerinden İŞKUR'a başvurur. Şartları sağlıyorsa, prim ödeme geçmişine göre belirlenen süre boyunca aylık ödenek alır; bu sürede genel sağlık sigortası primi de fondan ödenir.

Nelere dikkat etmeli?

  • İşten çıkış kodun ödenek hakkını doğrudan etkiler; işverenin verdiği çıkış kodunu kontrol et.
  • Başvuru süresini kaçırma; geç başvuru hak kaybına yol açabilir.
  • Ödenek alırken kayıt dışı çalışmak, ödeneğin kesilmesine ve geri istenmesine neden olur.

İlgili bir başka destek de kısa çalışma ödeneğidir.

Sıkça Sorulan Sorular

İstifa eden işsizlik maaşı alabilir mi?

Kural olarak hayır; ödenek kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalanlara verilir. Ancak kanunda haklı nedenle fesih gibi istisnalar vardır; durumunu İŞKUR'a danış.

İşsizlik ödeneğine nereden başvurulur?

Başvuru İŞKUR'a yapılır; e-Devlet üzerinden ya da İŞKUR hizmet birimlerinden başvurabilirsin. Kanundaki başvuru süresine dikkat etmek gerekir.

İlgili terimler

Kısa Çalışma Ödeneği(Short-Time Work Allowance)Kısa çalışma ödeneği, genel ekonomik kriz, sektörel ya da bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerinde çalışma süresi önemli ölçüde azaldığında ya da faaliyet durduğunda, çalışanlara İşsizlik Sigortası Fonu'ndan yapılan geçici ödemedir.SGK İşçi Payı(Employee SSI Contribution)SGK işçi payı, 4A sigortalı çalışanın brüt ücretinden kesilerek SGK'ya ödenen prim tutarıdır. Bordroda brütten nete geçerken düşülen başlıca kesintilerden biridir ve emeklilik ile sağlık haklarının kaynağıdır.İstihdam(Employment)İstihdam, kişilerin ücretli, kendi hesabına ya da işveren olarak bir işte çalışması ve ekonomide fiilen çalışan kişilerin toplam sayısıdır. Bir ülkenin işgücünün ne kadarının üretimde yer aldığını gösteren temel göstergedir.Kıdem Tazminatı(Severance Pay)Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesi kanunda sayılan hâllerden biriyle sona erdiğinde, çalıştığı her tam yıl için ödenen tazminattır.İşveren(Employer)İşveren, bir iş sözleşmesine dayanarak işçi çalıştıran gerçek ya da tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır. İşçiye ücret ödemek, sigortasını yapmak ve güvenli çalışma ortamı sağlamakla yükümlüdür.İşçi(Worker)İşçi, bir iş sözleşmesine dayanarak işverenin talimatı altında ve ücret karşılığında çalışan gerçek kişidir. Fabrikada, ofiste ya da kamuda işçi kadrosunda çalışan herkes bu tanıma girer.