İçeriğe geç
parazade
Finans

İstihdam Ne Demek?

İngilizce: Employment

Yayın: · Son güncelleme:

İstihdam Ne Demek? Kısaca

İstihdam, kişilerin ücretli, kendi hesabına ya da işveren olarak bir işte çalışması ve ekonomide fiilen çalışan kişilerin toplam sayısıdır. Bir ülkenin işgücünün ne kadarının üretimde yer aldığını gösteren temel göstergedir.

İstihdam nedir?
İçindekiler
  1. İstihdam ne demek?
  2. Nasıl ölçülür?
  3. Neden önemlidir?

İstihdam, kelime olarak "iş vermek, çalıştırmak" anlamına gelir. Ekonomide ise bir işte çalışan kişileri ve bu kişilerin toplam sayısını anlatır. "İstihdam yaratmak" ifadesi, yeni iş imkânları oluşturmak demektir.

İstihdam ne demek?

İstatistiklerde istihdam edilmiş sayılmak için referans döneminde bir işte kısa süre bile olsa çalışmış olmak yeterlidir. Türkiye'de TÜİK istihdamı farklı açılardan sınıflandırır:

  • İşteki duruma göre: Ücretli ya da yevmiyeli, işveren, kendi hesabına çalışan, ücretsiz aile işçisi
  • Sektöre göre: Tarım, sanayi, inşaat, hizmetler
  • Kayıt durumuna göre: Sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı ya da kayıt dışı istihdam

Nasıl ölçülür?

En sık kullanılan göstergelerden biri istihdam oranıdır:

İstihdam oranı = İstihdam edilenler ÷ Çalışma çağındaki nüfus × 100

Varsayımsal bir örnek: Çalışma çağında 1.000 kişi varsa ve bunlardan 480'i çalışıyorsa istihdam oranı yüzde 48'dir.

İstihdam ve işsizlik birlikte işgücünü oluşturur. İşsizlik oranı düşse de istihdam oranı artmıyorsa, bu durum insanların iş aramaktan vazgeçmesinden kaynaklanıyor olabilir.

Neden önemlidir?

İstihdam, hane halkının gelirini, tüketimi ve vergi gelirlerini doğrudan etkiler. Bu nedenle hükümetler istihdamı artırmak için teşvikler, eğitim programları ve işveren desteklerine başvurur. İstihdamın niteliği de önemlidir: Kayıtlı, sürekli ve verimli işler hem çalışanların sosyal güvenliğini hem de ekonominin uzun vadeli gücünü artırır. Güncel istihdam verilerini TÜİK'in işgücü istatistiklerinden takip edebilirsin.

Sıkça Sorulan Sorular

İstihdam nedir, kimler istihdamda sayılır?

İstihdam, ekonomide bir işte çalışan kişilerin toplamıdır. Ücretli çalışanlar, işverenler, kendi hesabına çalışanlar ve ücretsiz aile işçileri istihdamda sayılır.

İstihdam oranı ile işgücüne katılım oranı arasındaki fark nedir?

İstihdam oranı yalnızca çalışanların çalışma çağı nüfusuna oranıdır. İşgücüne katılım oranı ise çalışanlara ek olarak iş arayan işsizleri de kapsar.

İlgili terimler

İşgücü(Labor Force)İşgücü, çalışma çağındaki nüfus içinde fiilen çalışanlar (istihdam) ile iş arayan ve işe başlamaya hazır olan işsizlerin toplamıdır. Türkiye'de TÜİK, 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusu esas alarak işgücü istatistiklerini yayımlar.İşgücüne Katılım Oranı(Labor Force Participation Rate)İşgücüne katılım oranı, çalışma çağındaki nüfusun ne kadarının işgücünde, yani çalışıyor ya da aktif olarak iş arıyor olduğunu gösteren yüzdedir. Bir ekonominin insan kaynağını üretime ne ölçüde kattığını anlatır.Kayıt Dışı İstihdam(Informal Employment)Kayıt dışı istihdam, bir kişinin esas işinden dolayı herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olmadan, yani sigortasız çalışmasıdır. Çalışan, emeklilik, sağlık ve iş kazası güvencesinden mahrum kalır.SGK(Social Security Institution)SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu), Türkiye'de emeklilik, genel sağlık sigortası, iş kazası, hastalık ve analık gibi sosyal sigorta haklarını yöneten kamu kurumudur. SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nın birleşmesiyle kurulmuştur.İşveren(Employer)İşveren, bir iş sözleşmesine dayanarak işçi çalıştıran gerçek ya da tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır. İşçiye ücret ödemek, sigortasını yapmak ve güvenli çalışma ortamı sağlamakla yükümlüdür.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.