İşlemiş Faiz Nedir?

İşlemiş faiz (accrued interest), bir tahvilin son kupon ödemesinden bugüne kadar "hak edilmiş" ama henüz ödenmemiş faizidir. Tahvil iki kupon tarihi arasında satıldığında, bu dönemin faizini satıcı hak eder; bu yüzden alıcı, işlemiş faizi tahvil fiyatına ekleyerek satıcıya öder.

İşlemiş faiz nedir?

Kupon ödemeleri belirli tarihlerde toplu olarak yapılır. Ancak faiz her gün birikir. Tahvili kupon döneminin ortasında satan yatırımcı, o güne kadar biriken faizi kaybetmemelidir. İşlemiş faiz bu hakkı korur:

• Satıcı, tahvili elinde tuttuğu günlerin faizini işlemiş faiz olarak alır.
• Alıcı, bir sonraki kuponun tamamını alır; böylece ödediği işlemiş faizi geri kazanır.

Nasıl hesaplanır?

İşlemiş faiz = Dönemsel kupon × (Son kupondan bu yana geçen gün ÷ Kupon dönemindeki toplam gün)

Gün sayma yöntemi (gerçek gün/gerçek gün, 30/360 gibi) araca ve piyasaya göre değişir. İhraç belgesinde hangi yöntemin kullanıldığı yazar.

Örnek

Varsayımsal olarak 1.000 TL nominalli, altı ayda bir 60 TL kupon ödeyen bir tahvil düşün. Kupon dönemi 180 gün ve son kupondan bu yana 60 gün geçmiş olsun:

• İşlemiş faiz = 60 × 60 ÷ 180 = 20 TL

Tahvilin temiz fiyatı 990 TL ise alıcı 990 + 20 = 1.010 TL öder. Bu toplam tutara kirli fiyat denir.

Nelere dikkat etmeli?

• İşlemiş faiz, tahvilin değeriyle ilgili bir kazanç ya da kayıp değildir; kupon gelirinin taraflar arasında paylaştırılmasıdır.
• Kupon tarihinden hemen önce alınan tahvilde işlemiş faiz yüksek olur.
• Kuponsuz tahvillerde işlemiş faiz hesaplanmaz; getiri fiyat farkından gelir.
• Vergilendirmede işlemiş faizin nasıl dikkate alınacağı için güncel GİB düzenlemelerine bak.