İçeriğe geç
parazade
Borsa

Temiz Fiyat Nedir?

İngilizce: Clean Price

Yayın: · Son güncelleme:

Temiz Fiyat Nedir? Kısaca

Temiz fiyat, bir tahvilin son kupon ödemesinden bu yana birikmiş işlemiş faiz hariç tutulmuş fiyatıdır. Tahvillerin değerini karşılaştırmak için yaygın olarak kullanılır.

Temiz Fiyat nedir?
İçindekiler
  1. Temiz fiyat nedir?
  2. Kirli fiyatla farkı
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Temiz fiyat (clean price), bir tahvilin birikmiş kupon faizi hariç fiyatıdır. Kuponlu tahvillerin fiyatlarını karşılaştırmak ve fiyat hareketlerini izlemek için kullanılır, çünkü kupon tarihine yaklaşıldıkça oluşan mekanik artışı dışarıda bırakır.

Temiz fiyat nedir?

Kuponlu bir tahvilin değeri iki parçadan oluşur:

  1. Tahvilin piyasa faizlerine ve risk algısına göre oluşan değeri (temiz fiyat)
  2. Son kupondan bu yana biriken ve bir sonraki kuponda ödenecek faiz (işlemiş faiz)

Temiz fiyat yalnızca birinci kısmı gösterir. Bu yüzden tahvilin fiyatındaki gerçek değişim, yani faiz ve risk algısındaki hareketlerin etkisi, temiz fiyatta daha net görülür.

Kirli fiyatla farkı

Kirli fiyat = Temiz fiyat + İşlemiş faiz

Özellik Temiz fiyat Kirli fiyat
İşlemiş faiz Hariç Dahil
Kupon tarihinde sıçrama Yok Var
Kullanım alanı Karşılaştırma ve kotasyon Fiilen ödenen tutar

Örnek

Varsayımsal olarak bir tahvilin temiz fiyatı 97 TL, işlemiş faizi 1,8 TL olsun. Kirli fiyat 98,8 TL'dir. Ertesi gün piyasa faizleri değişmezse temiz fiyat aşağı yukarı aynı kalır, kirli fiyat ise bir günlük faiz kadar artar. Kupon ödendiğinde kirli fiyat düşer, temiz fiyat bu ödemeden etkilenmez.

Nelere dikkat etmeli?

  • Temiz fiyat karşılaştırma için kullanışlıdır ama ödeyeceğin tutar kirli fiyattır.
  • Bir piyasada kotasyonların hangi fiyatla verildiğini işlem öncesinde kontrol et.
  • Vergilendirmede hangi tutarın faiz geliri, hangisinin alım-satım kazancı sayılacağı için güncel GİB düzenlemelerine bak.

Sıkça Sorulan Sorular

Temiz fiyat neden kullanılır?

Kupon tarihine yaklaşıldıkça biriken faizin yarattığı mekanik artışı dışarıda bıraktığı için tahvilin gerçek fiyat hareketini daha net gösterir. Farklı tahvilleri karşılaştırmayı da kolaylaştırır.

Temiz fiyattan mı ödeme yapılır?

Hayır. Fiilen ödenen tutar, temiz fiyata işlemiş faiz eklenerek bulunan kirli fiyattır.

İlgili terimler

Kirli Fiyat(Dirty Price)Kirli fiyat, bir tahvilin temiz fiyatına son kupon ödemesinden bu yana birikmiş işlemiş faizin eklenmesiyle bulunan ve alıcının fiilen ödediği toplam fiyattır.İşlemiş Faiz(Accrued Interest)İşlemiş faiz, kuponlu bir tahvilde son kupon ödemesinden işlem tarihine kadar geçen süre için birikmiş ancak henüz ödenmemiş faiz tutarıdır. Tahvil satılırken alıcı bu tutarı satıcıya öder.Tahvil Fiyatı(Bond Price)Tahvil fiyatı, bir tahvilin piyasada alınıp satıldığı bedeldir. Tahvilin gelecekteki kupon ve anapara ödemelerinin güncel piyasa faiziyle bugüne indirgenmiş değerine göre oluşur.Kupon Ödemesi(Coupon Payment)Kupon ödemesi, bir tahvil veya bono ihraççısının yatırımcıya vade boyunca belirli aralıklarla yaptığı faiz ödemesidir. Tutarı, kupon oranının nominal değere uygulanmasıyla bulunur.Kupon Faizi(Coupon Rate)Kupon faizi, bir tahvilin ihraççısının nominal değer üzerinden yatırımcıya dönemsel olarak ödemeyi taahhüt ettiği faiz oranıdır; bu oranla yapılan her ödemeye kupon ödemesi denir.Kotasyon(Listing)Kotasyon, bir sermaye piyasası aracının borsanın belirlediği şartları karşılayarak borsa kotuna alınması, yani o borsada işlem görmeye kabul edilmesidir. Finans dilinde ayrıca bir varlık için verilen alış ve satış fiyatı da kotasyon olarak adlandırılır.