Faiz Nedir?
İngilizce: Interest
Yayın: · Son güncelleme:
Faiz Nedir? Kısaca
Faiz, borç verilen ya da bir süre kullanıma bırakılan paranın karşılığında ödenen bedeldir. Borç alan için bir maliyet, para yatıran için bir getiridir ve genellikle yıllık yüzde oran olarak ifade edilir.
İçindekiler
Faiz, paranın belirli bir süre kullanılmasının bedelidir. Bankaya para yatırdığında banka sana faiz öder; bankadan kredi çektiğinde ise sen bankaya faiz ödersin. Faiz oranı genellikle yıllık yüzde olarak belirtilir.
Faiz neden vardır?
Bugünkü bir lira, gelecekteki bir liradan daha değerli kabul edilir. Parasını başkasına bırakan kişi hem o parayı kullanma fırsatından vazgeçer hem de geri alamama ve enflasyon riskini üstlenir. Faiz, bu fırsat maliyetinin ve riskin karşılığıdır.
Faiz nasıl hesaplanır?
Temel olarak iki yöntem vardır:
| Yöntem | Nasıl işler? |
|---|---|
| Basit faiz | Faiz yalnızca ana para üzerinden hesaplanır. |
| Bileşik faiz | Kazanılan faiz ana paraya eklenir, sonraki dönem faiz bu toplam üzerinden işler. |
Örneğin 10.000 TL'yi yıllık yüzde 30 basit faizle bir yıl yatırırsan 3.000 TL faiz kazanırsın (vergi ve kesintiler hariç). Uzun vadede bileşik faiz ile basit faiz arasındaki fark belirgin biçimde büyür.
Faiz oranlarını ne belirler?
- Merkez bankasının politika faizi
- Enflasyon ve enflasyon beklentisi
- Borçlunun kredi riski ve vade uzunluğu
- Bankaların fon maliyeti ve piyasadaki rekabet
Nelere dikkat etmeli?
Faiz oranlarını değerlendirirken nominal oranı enflasyonla karşılaştır; enflasyonun altında kalan faiz getirisi, paranın gerçek değerini korumaz. Kredi kullanırken de yalnızca faiz oranına değil, masraflar ve vergiler dahil toplam maliyete bakmalısın.
Sıkça Sorulan Sorular
Faiz oranı yıllık mı aylık mı ifade edilir?
Mevduatta genellikle yıllık oran, kredilerde ise çoğu zaman aylık oran ilan edilir. Karşılaştırma yaparken aynı döneme çevirmek ve masrafları da hesaba katmak gerekir.
Nominal faiz ile reel faiz arasındaki fark nedir?
Nominal faiz, ilan edilen orandır. Reel faiz ise nominal faizden enflasyonun etkisi arındırılarak bulunur ve paranın gerçek getirisini gösterir.
İlgili terimler
İlgili yazılar
Kredi Kartı Borcu Nasıl Kapatılır? Asgari Ödeme Döngüsünden Çıkış Planı
Kredi kartı borcunu kapatmak için toplam borcunu çıkar, yeni harcamayı durdur, her ay en az asgariyi zamanında öde ve ek parayı tek bir karta yönlendir. Ödemekte zorlanıyorsan son ödeme tarihini geçirmeden bankanı arayıp taksitlendirme veya yapılandırma seçeneklerini sor.
Pasif Gelir Nedir, Nasıl Elde Edilir? Sermaye ve Emek Gerçekleri
Pasif gelir, bir kez kurulduktan sonra her gün aktif çalışmadan gelmeye devam eden gelirdir: kira, faiz, temettü, dijital ürün ya da içerik geliri gibi. Ancak neredeyse her pasif gelir ya sermaye ya da önden yoğun emek ister ve düzenli bakım gerektirir.