İçeriğe geç
parazade
Borsa

Ekonomik Katma Değer Nedir?

İngilizce: Economic Value Added

Yayın: · Son güncelleme:

Ekonomik Katma Değer Nedir? Kısaca

Ekonomik katma değer (EVA), bir şirketin vergi sonrası faaliyet kârından, kullandığı tüm sermayenin maliyeti düşüldükten sonra kalan tutardır. Pozitifse şirket yatırımcıların beklediğinin üzerinde değer yaratıyor demektir.

Ekonomik Katma Değer nedir?
İçindekiler
  1. Ekonomik katma değer nedir, nasıl hesaplanır?
  2. Örnek
  3. Nelere dikkat etmeli?

Ekonomik katma değer, İngilizce economic value added (EVA), muhasebe kârının gözden kaçırdığı bir noktayı ölçer: Şirketin kullandığı sermayenin bir maliyeti vardır. Kâğıt üzerinde kâr eden bir şirket, bu maliyeti karşılayamıyorsa aslında değer kaybettiriyor olabilir.

Ekonomik katma değer nedir, nasıl hesaplanır?

EVA = NOPAT − (Yatırılan sermaye × Sermaye maliyeti)

  • NOPAT: Vergi sonrası net faaliyet kârı
  • Yatırılan sermaye: Faaliyetlerde kullanılan özkaynak ve faizli borç toplamı
  • Sermaye maliyeti: Genellikle ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (AOSM)

Aynı hesap şöyle de yazılabilir:

EVA = (ROIC − AOSM) × Yatırılan sermaye

Örnek

Varsayımsal bir şirketin NOPAT'ı 120 milyon TL, yatırılan sermayesi 1 milyar TL, sermaye maliyeti yüzde 15 olsun:

EVA = 120 − (1.000 × 0,15) = −30 milyon TL

Şirket muhasebe olarak kâr etse de sermayesinin maliyetini karşılayamadığı için ekonomik olarak değer kaybettirmektedir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Sermaye maliyeti tahmine dayanır; küçük bir değişiklik EVA'yı pozitiften negatife çevirebilir.
  • Yüksek enflasyonda tarihi maliyetle kayıtlı sermaye düşük görünür ve EVA'yı olduğundan iyi gösterebilir.
  • Tek bir yılın EVA'sı yerine birkaç yıllık eğilime bakmak daha anlamlıdır.
  • EVA, yatırılan sermaye getirisi ile yakından ilişkilidir; ikisini birlikte okumak şirketin değer yaratma kapasitesini daha iyi gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

EVA ile net kâr arasındaki fark nedir?

Net kâr yalnızca faiz gibi borç maliyetini düşer, özkaynağın maliyetini dikkate almaz. EVA ise hem borcun hem özkaynağın maliyetini düşerek gerçek ekonomik kârı ölçmeye çalışır.

EVA negatifse şirket kötü mü?

Kısa vadede büyük yatırımlar yapan şirketlerde EVA geçici olarak negatif olabilir. Ancak uzun süre negatif kalması, şirketin sermayesini maliyetinin altında getiri sağlayan işlerde kullandığına işaret eder.

İlgili terimler

Yatırılan Sermaye Getirisi(Return on Invested Capital)Yatırılan sermaye getirisi (ROIC), bir şirketin vergi sonrası faaliyet kârının, faaliyetlerde kullandığı toplam sermayeye (özkaynak ve faizli borç) oranıdır. Şirketin sermayesini ne kadar verimli kullandığını gösterir.Özsermaye Maliyeti(Cost of Equity)Özsermaye maliyeti, hissedarların bir şirkete yatırdıkları sermaye karşılığında katlandıkları riske göre beklediği asgari getiri oranıdır. Değerlemede iskonto oranı olarak kullanılır ve çoğunlukla CAPM ile tahmin edilir.Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti(WACC)Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (WACC), bir şirketin borç ve özkaynak maliyetlerinin, finansman yapısındaki paylarına göre ağırlıklandırılmış ortalamasıdır. Şirket değerlemesinde ve yatırım projelerinde iskonto oranı olarak sıkça kullanılır.Özsermaye Kârlılığı(Return on Equity)Özsermaye kârlılığı (ROE), bir şirketin net kârının özkaynaklarına oranıdır. Ortakların şirkete koyduğu ve şirkette biriken sermayenin ne kadar verimli kâra dönüştüğünü gösterir.Sermaye(Capital)Sermaye, bir işi kurmak ya da yürütmek için kullanılan para, makine, bina gibi kaynakların bütünüdür. Şirket hukukunda ise ortakların şirkete koymayı taahhüt ettiği ve esas sözleşmede yazılı olan tutarı anlatır.Sermaye Maliyeti(Cost of Capital)Sermaye maliyeti, bir şirketin faaliyetlerini ve yatırımlarını finanse etmek için kullandığı borç ve özkaynak kaynaklarının maliyetidir. Bir yatırımın değer yaratması için sağlaması gereken asgari getiri oranı olarak da yorumlanır.