İçeriğe geç
parazade
Vergi & Muhasebe

Dönem Sonu İşlemleri Nedir?

İngilizce: Year-End Closing Procedures

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Dönem Sonu İşlemleri Nedir? Kısaca

Dönem sonu işlemleri, bir hesap döneminin sonunda kayıtların gerçek durumu göstermesi için yapılan sayım, değerleme, düzeltme ve kapanış işlemlerinin bütünüdür. Finansal tablolar bu işlemlerden sonra hazırlanır.

Dönem Sonu İşlemleri nedir?
İçindekiler
  1. Dönem sonu işlemleri nedir?
  2. Hangi işlemler yapılır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Dönem sonu işlemleri nedir?

Dönem sonu işlemleri, yıl içindeki kayıtların yıl sonunda gözden geçirilip tamamlandığı aşamadır. Amaç, bilançonun ve gelir tablosunun işletmenin gerçek durumunu yansıtmasıdır. Bu işlemler yapılmadan hazırlanan beyanname ve tablolar eksik ya da hatalı olur.

Hangi işlemler yapılır?

İşlemler kabaca şu sırayla ilerler. Sıra, her adımın bir sonrakine veri sağlamasına göre belirlenir.

  1. Geçici mizan alınır ve hesaplar gözden geçirilir.
  2. Kasa, stok ve demirbaş sayımı yapılır, sayım farkları kaydedilir.
  3. Dövizli hesaplar ve diğer kalemler değerleme ölçülerine göre değerlenir.
  4. Amortisman ayrılır, şüpheli alacak karşılıkları ayrılır.
  5. Gelir ve gider tahakkukları ile ertelemeler kaydedilir.
  6. Kesin mizan çıkarılır, kapanış kayıtları yapılır.

Örnek

Örneğin bir ticaret şirketi aralık sonunda depo sayımında kayıtlara göre 12 adet eksik ürün bulsun. Bu eksiklik sayım noksanı olarak kaydedilir. Aynı gün dolar cinsinden banka hesabı ve satıcı borçları değerlenir, aradaki fark kur değerlemesi kaydıyla işlenir.

Nelere dikkat etmeli?

Sayımı yıl sonuna mümkün olduğunca yakın bir tarihte yapın ve sayım tutanaklarını saklayın. Değerleme için kullanılacak kurlar, amortisman oranları ve karşılık şartları mevzuata bağlıdır; güncel kuralları GİB'in Vergi Usul Kanunu sayfasından kontrol edin. Aralık ayının ilk haftasında bir dönem sonu takvimi hazırlamak, ocak ayındaki beyan yoğunluğunda hata riskini azaltır.

Sıkça Sorulan Sorular

Dönem sonu işlemleri ne zaman yapılır?

Hesap döneminin son günü itibarıyla yapılır, ancak kayıtlar pratikte izleyen ayın ilk haftalarında tamamlanır. Takvim yılı kullananlar için tarih 31 Aralık'tır.

Dönem sonu işlemleri geçici vergi dönemlerinde de yapılır mı?

Değerleme, amortisman ve tahakkuk gibi işlemlerin önemli bir kısmı geçici vergi dönemlerinde de yapılır. Böylece her çeyrekte kazanç daha doğru hesaplanır.

İlgili terimler

Dönem Sonu Envanteri(Year-End Inventory)Dönem sonu envanteri, hesap döneminin sonunda işletmenin tüm varlık ve borçlarının sayılıp ölçülerek miktar ve değer olarak listelenmesidir. Sonuçlar envanter defterine yazılır ve bilançonun dayanağını oluşturur.Kapanış Kaydı(Closing Entry)Kapanış kaydı, hesap döneminin sonunda gelir ve gider hesaplarının dönem kâr ya da zararına aktarılması ve ardından bilanço hesaplarının bakiyeleri sıfırlanarak kapatılması için yapılan son yevmiye kayıtlarıdır.Kur Değerlemesi(Foreign Currency Revaluation)Kur değerlemesi, dövizli kasa, banka, alacak ve borç hesaplarının dönem sonunda güncel kurla yeniden hesaplanması ve aradaki farkın kambiyo kârı ya da zararı olarak kaydedilmesidir.Geçici Mizan(Preliminary Trial Balance)Geçici mizan, dönem sonu düzeltme kayıtları yapılmadan önce çıkarılan ve tüm hesapların borç, alacak toplamlarıyla bakiyelerini gösteren kontrol listesidir. Düzeltilmesi gereken hesapları belirlemeye yarar.Mizan(Trial Balance)Mizan, muhasebede belirli bir tarih itibarıyla tüm hesapların borç ve alacak toplamlarını ve bakiyelerini bir arada gösteren kontrol tablosudur; borç ve alacak toplamlarının eşit çıkması kayıtların dengeli olduğunu gösterir.Amortisman(Depreciation)Amortisman, bina, makine, taşıt gibi uzun süre kullanılan varlıkların zamanla yıpranması ve değer kaybetmesi nedeniyle maliyetlerinin faydalı ömürleri boyunca gidere dağıtılmasıdır.Karşılık(Provision)Karşılık, muhasebede gerçekleşmesi muhtemel ama tutarı veya zamanı kesin olmayan bir yükümlülük ya da varlık değer kaybı için önceden ayrılan ve dönemin giderine yansıtılan tahmini tutardır.