İçeriğe geç
parazade

Geçici Mizan Nedir?

İngilizce: Preliminary Trial Balance

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Geçici Mizan Nedir? Kısaca

Geçici mizan, dönem sonu düzeltme kayıtları yapılmadan önce çıkarılan ve tüm hesapların borç, alacak toplamlarıyla bakiyelerini gösteren kontrol listesidir. Düzeltilmesi gereken hesapları belirlemeye yarar.

Geçici Mizan nedir?
İçindekiler
  1. Geçici mizan nedir?
  2. Ne işe yarar?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Geçici mizan nedir?

Geçici mizan, dönem içi kayıtlar tamamlandığında alınan ilk mizandır. "Geçici" denmesinin nedeni, dönem sonu düzeltmeleri yapıldıktan sonra rakamların değişecek olmasıdır. Muhasebecinin yıl sonu çalışmasının başlangıç noktasıdır.

Ne işe yarar?

Geçici mizan, kayıtların genel durumunu tek sayfada gösterir. Borç ve alacak toplamlarının eşitliği kontrol edilir, ters bakiye veren hesaplar tespit edilir. Hangi hesaplarda değerleme, karşılık ya da tahakkuk gerektiği de bu listeden çıkarılır.

Aylık mizanlar da yapı olarak geçici mizan niteliğindedir. KDV ve muhtasar beyannameleri hazırlanmadan önce alınan ay sonu mizanı, o ayın kayıtlarının doğru olup olmadığını kontrol etmeye yarar.

Örnek

Örneğin geçici mizanda 102 Bankalar hesabında 1.250 dolarlık bir döviz hesabının TL karşılığı alış günündeki kurla görünüyor olsun. Bu, yıl sonunda kur değerlemesi yapılması gerektiğini gösterir. Aynı mizanda 257 Birikmiş Amortismanlar hesabının geçen yılla aynı tutarda olması ise bu yılın amortismanının henüz ayrılmadığına işaret eder.

Nelere dikkat etmeli?

Geçici mizanı bir kontrol listesiyle birlikte okuyun: banka mutabakatı, cari mutabakatlar, stok sayımı, amortisman ve tahakkuklar tek tek işaretlensin. Düzeltmeler yapıldıktan sonra mizanı yeniden alarak kesin mizana geçin. Geçici mizanı finansal tablo gibi dışarıyla paylaşmaktan kaçının, çünkü rakamlar henüz kesinleşmemiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Geçici mizan ile kesin mizan arasındaki fark nedir?

Geçici mizan dönem sonu düzeltmelerinden önce, kesin mizan ise sonra çıkarılır. Finansal tablolar kesin mizandaki bakiyelerden hazırlanır.

Geçici mizan kaç kez alınabilir?

Sınır yoktur. Düzeltme sürecinde her önemli kayıttan sonra mizan yeniden alınarak etkisi kontrol edilebilir.

İlgili terimler

Kesin Mizan(Final Trial Balance)Kesin mizan, dönem sonu düzeltme kayıtlarının tamamı yapıldıktan sonra, kapanış kaydından önce çıkarılan mizandır. Bilanço ve gelir tablosu bu mizandaki bakiyeler kullanılarak hazırlanır.Dönem Sonu İşlemleri(Year-End Closing Procedures)Dönem sonu işlemleri, bir hesap döneminin sonunda kayıtların gerçek durumu göstermesi için yapılan sayım, değerleme, düzeltme ve kapanış işlemlerinin bütünüdür. Finansal tablolar bu işlemlerden sonra hazırlanır.Ters Bakiye(Reverse Balance)Ters bakiye, bir hesabın normalde vermesi gereken bakiyenin tersini vermesidir. Örneğin kasa hesabının alacak bakiyesi vermesi ters bakiyedir ve genellikle kayıt hatasına ya da yanlış sınıflandırmaya işaret eder.Mizan(Trial Balance)Mizan, muhasebede belirli bir tarih itibarıyla tüm hesapların borç ve alacak toplamlarını ve bakiyelerini bir arada gösteren kontrol tablosudur; borç ve alacak toplamlarının eşit çıkması kayıtların dengeli olduğunu gösterir.Kur Değerlemesi(Foreign Currency Revaluation)Kur değerlemesi, dövizli kasa, banka, alacak ve borç hesaplarının dönem sonunda güncel kurla yeniden hesaplanması ve aradaki farkın kambiyo kârı ya da zararı olarak kaydedilmesidir.Banka Mutabakatı(Bank Reconciliation)Banka mutabakatı, işletmenin muhasebe kayıtlarındaki banka hesabı bakiyesi ile bankanın gönderdiği ekstredeki bakiyenin karşılaştırılıp aradaki farkların nedenlerinin bulunması işlemidir.