İçeriğe geç
parazade
Vergi & Muhasebe

Kur Değerlemesi Nedir?

İngilizce: Foreign Currency Revaluation

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Kur Değerlemesi Nedir? Kısaca

Kur değerlemesi, dövizli kasa, banka, alacak ve borç hesaplarının dönem sonunda güncel kurla yeniden hesaplanması ve aradaki farkın kambiyo kârı ya da zararı olarak kaydedilmesidir.

Kur Değerlemesi nedir?
İçindekiler
  1. Kur değerlemesi nedir?
  2. Nasıl yapılır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Kur değerlemesi nedir?

Kur değerlemesi, döviz cinsinden tutulan varlık ve borçların TL karşılığını güncellemektir. Bir dolar mevduatı yıl içinde 1.000 dolar olarak kalsa bile TL karşılığı kur değiştikçe değişir. Dönem sonunda bu değişiklik kayıtlara yansıtılır.

Nasıl yapılır?

Vergi Usul Kanunu yabancı paraların borsa rayici ile değerleneceğini düzenler. Uygulamada bu amaçla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın değerleme günündeki döviz alış kuru kullanılır. Kayıtlı TL tutarı ile güncel kurla bulunan tutar arasındaki fark ilgili hesaba işlenir.

Varlık hesaplarında kur artışı kâr, düşüşü zarar yaratır. Borç hesaplarında ise tam tersi geçerlidir. Kârlar 646 Kambiyo Kârları, zararlar 656 Kambiyo Zararları hesabına yazılır.

Örnek

Örneğin bir şirketin bankasında 5.000 dolar olsun ve kayıtlarda kur 40 TL'den 200.000 TL görünsün. Dönem sonundaki değerleme kuru 42 TL ise yeni tutar 210.000 TL'dir. 10.000 TL fark için 102 Bankalar borç, 646 Kambiyo Kârları alacak yazılır. Aynı şirketin 3.000 dolarlık satıcı borcu varsa bu borç da artar ve oluşan fark kambiyo zararı olarak kaydedilir.

Nelere dikkat etmeli?

Değerleme yalnız yıl sonunda değil, geçici vergi dönemlerinde de yapılır. Yatırım için kullanılan dövizli kredilerdeki kur farkları için maliyete ekleme ya da gider yazma seçenekleri bulunabilir; bu konuda kur farkı gideri maddesine bakın. Hangi kurun hangi hesapta kullanılacağına ilişkin ayrıntıları dönem sonundan önce GİB düzenlemeleri ve mali müşavirinizle teyit edin.

Sıkça Sorulan Sorular

Kur değerlemesi ne zaman yapılır?

Geçici vergi dönemlerinin ve hesap döneminin sonunda yapılır. Takvim yılı kullananlar için yıl sonu değerleme tarihi 31 Aralık'tır.

Kur değerlemesi nakit akışı yaratır mı?

Hayır, değerleme yalnız kayıtlardaki TL karşılığını günceller. Paranın el değiştirmesi söz konusu değildir, ancak oluşan fark vergi matrahını etkiler.

İlgili terimler

Kur Farkı Gideri(Foreign Exchange Loss)Kur farkı gideri, dövizli bir alacağın değer kaybetmesi ya da dövizli bir borcun TL karşılığının artması sonucunda oluşan zarardır. Muhasebede 656 Kambiyo Zararları hesabında izlenir.Değerleme Ölçüleri(Valuation Measures)Değerleme ölçüleri, Vergi Usul Kanunu'nda varlık ve borçların vergi matrahının hesabında hangi değerle dikkate alınacağını belirleyen ölçütlerdir. Maliyet bedeli, borsa rayici ve mukayyet değer en sık kullanılanlardır.Dönem Sonu İşlemleri(Year-End Closing Procedures)Dönem sonu işlemleri, bir hesap döneminin sonunda kayıtların gerçek durumu göstermesi için yapılan sayım, değerleme, düzeltme ve kapanış işlemlerinin bütünüdür. Finansal tablolar bu işlemlerden sonra hazırlanır.Kur Farkı(Exchange Rate Difference)Kur farkı, döviz cinsinden bir alacak, borç ya da işlemin kaydedildiği tarihteki kur ile tahsil, ödeme veya değerleme tarihindeki kur arasındaki değişimden doğan kazanç ya da kayıptır.Döviz(Foreign Currency)Döviz, bir ülkenin kendi parası dışındaki yabancı paraları ve bu paralar cinsinden düzenlenmiş çek, havale gibi ödeme araçlarını ifade eder. Türkiye için ABD doları, euro ve sterlin en bilinen dövizlerdendir.Vergi Usul Kanunu(Tax Procedure Law)Vergi Usul Kanunu (VUK), 213 sayılı kanundur ve tüm vergilerin tarh, tebliğ, tahakkuk süreçlerini, defter tutma ve belge düzenini, değerleme kurallarını ve vergi cezalarını düzenleyen temel usul kanunudur.Kambiyo(Foreign Exchange)Kambiyo, bir ülkenin parasının başka bir ülkenin parasıyla değiştirilmesi ve dövizle yapılan ödeme, transfer ve alım satım işlemlerinin genel adıdır. Bankacılıkta döviz işlemlerinin yürütüldüğü bölüme de kambiyo servisi denir.