İçeriğe geç
parazade
Girişimcilik & İş Dünyası

Değer Zinciri Nedir?

İngilizce: Value Chain

Yayın: · Son güncelleme:

Değer Zinciri Nedir? Kısaca

Değer zinciri, bir şirketin ürün ya da hizmetini müşteriye ulaştırana kadar yürüttüğü faaliyetleri birincil ve destek faaliyetler olarak ayıran ve her adımda ne kadar değer yaratıldığını inceleyen analiz modelidir. Michael Porter tarafından geliştirilmiştir.

Değer Zinciri nedir?
İçindekiler
  1. Değer zinciri nedir?
  2. Hangi faaliyetlerden oluşur?
  3. Örnek
  4. Nasıl kullanılır?

Değer zinciri nedir?

Değer zinciri, şirketin yaptığı işleri bir zincirin halkaları gibi sıralar. Her halka ürüne bir değer ekler ve bir maliyet doğurur. Müşterinin ödediği fiyat ile bu maliyetlerin toplamı arasındaki fark, şirketin kâr marjıdır.

Model, Michael Porter'ın 1985'te yayımlanan "Rekabet Üstünlüğü" kitabıyla yaygınlaştı. Amacı, rekabet avantajının hangi faaliyetten geldiğini bulmaktır.

Hangi faaliyetlerden oluşur?

Birincil faaliyetler, ürünün müşteriye ulaşana kadar geçtiği ana adımlardır:

  • Gelen lojistik: Hammaddenin teslim alınması ve depolanması
  • Operasyonlar: Üretim ya da hizmetin hazırlanması
  • Giden lojistik: Ürünün müşteriye ulaştırılması
  • Pazarlama ve satış
  • Satış sonrası hizmet

Destek faaliyetleri ise bu adımların tamamını besler. Satın alma, teknoloji geliştirme, insan kaynakları ve şirket altyapısı bu gruptadır.

Örnek

Varsayımsal bir mobilya üreticisi analiz yapıyor. Üretim maliyetleri rakiplerle benzer çıkıyor, ama satış sonrası montaj hizmeti müşteri yorumlarında en çok övülen konu. Şirket kaynağını bu halkaya yoğunlaştırıp montaj ekibini büyütmeye karar veriyor.

Nasıl kullanılır?

Her faaliyetin maliyetini ve müşteri gözündeki değerini ayrı ayrı yazın. Maliyeti yüksek ama değer katmayan adımlar iyileştirme ya da dış kaynak kullanımı için adaydır. Değeri yüksek adımlarda ise rakiplerden ayrışmanın yollarını arayın.

Değer zinciri tek şirkete bakar. Tedarikçiden son müşteriye kadar tüm halkalar için tedarik zinciri kavramı kullanılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Değer zinciri ile tedarik zinciri aynı mı?

Hayır. Değer zinciri bir şirketin kendi faaliyetlerinin nerede değer yarattığını inceler. Tedarik zinciri ise hammaddeden son müşteriye kadar birden fazla şirketi kapsayan akıştır.

Değer zinciri analizi hizmet şirketlerine uygulanır mı?

Evet. Lojistik adımları yerine müşteri kazanımı, hizmet sunumu ve destek gibi faaliyetler zincirin halkaları olarak ele alınır.

İlgili terimler

Tedarik Zinciri Yönetimi(Supply Chain Management)Tedarik zinciri yönetimi, bir ürünün hammaddeden son müşteriye ulaşana kadar geçtiği tedarik, üretim, depolama ve dağıtım aşamalarındaki malzeme, bilgi ve para akışının uçtan uca planlanması ve koordine edilmesidir.Operasyon Yönetimi(Operations Management)Operasyon yönetimi, bir işletmenin girdileri (malzeme, emek, teknoloji) ürün ya da hizmete dönüştürdüğü süreçlerin planlanması, yürütülmesi ve iyileştirilmesiyle ilgilenen, verimlilik ve kaliteyi hedefleyen yönetim alanıdır.Stratejik Yönetim(Strategic Management)Stratejik yönetim, bir şirketin uzun vadeli hedeflerini belirlemesi, bu hedeflere ulaşmak için rekabet stratejisi oluşturması, stratejiyi uygulaması ve sonuçlarını düzenli olarak değerlendirmesi sürecidir.Dış Kaynak Kullanımı(Outsourcing)Dış kaynak kullanımı (outsourcing), bir şirketin muhasebe, bilgi işlem, lojistik ya da müşteri hizmetleri gibi bir işi kendi bünyesinde yapmak yerine sözleşmeyle uzman bir dış firmaya devretmesidir.Lojistik(Logistics)Lojistik, ürünlerin üretim noktasından tüketiciye kadar taşınması, depolanması ve dağıtılması süreçlerinin planlanıp yönetilmesidir. Doğru ürünün doğru yere, doğru zamanda ve uygun maliyetle ulaşmasını hedefler.İnsan Kaynakları(Human Resources)İnsan kaynakları (İK), bir şirkette çalışanların işe alınması, eğitimi, ücretlendirilmesi, performansının değerlendirilmesi ve işten ayrılması gibi süreçleri yöneten işlev ya da birimdir.Tedarik Zinciri(Supply Chain)Tedarik zinciri, bir ürünün ham maddesinin temininden üretimine, depolanmasından taşınmasına ve son tüketiciye ulaşmasına kadar geçen tüm aşamaları ve bu süreçte yer alan şirketlerin oluşturduğu ağdır.