İçeriğe geç
parazade
Kripto

Danksharding Nedir?

Yayın: · Son güncelleme:

Danksharding Nedir? Kısaca

Danksharding, Ethereum'un rollup'lara geçici ve ucuz veri alanı (blob) sağlayarak ölçeklenmeyi hedefleyen sharding tasarımıdır. İlk adımı olan proto-danksharding (EIP-4844), Mart 2024'teki Dencun güncellemesiyle devreye girdi.

Danksharding nedir?
İçindekiler
  1. Danksharding nedir?
  2. Proto-danksharding
  3. Sonraki adımlar

Danksharding, Ethereum'un veri kapasitesini artırmak için tasarlanmış bir sharding yaklaşımıdır. Adını, fikri geliştiren araştırmacılardan Dankrad Feist'tan alır. Klasik sharding'de ağın birden çok paralel zincire bölünmesi düşünülüyordu; danksharding ise işlemleri değil, rollup'ların ihtiyaç duyduğu veriyi ölçeklemeye odaklanır.

Danksharding nedir?

Rollup'lar işlemlerini zincir dışında yürütür ama işlem verisini Ethereum'a yazmak zorundadır. Bu veri eskiden kalıcı ve pahalı olan normal işlem verisi olarak yazılıyordu. Danksharding, bunun yerine blob adı verilen özel veri paketleri tanımlar:

  • Bloblar ana yürütme ortamından (EVM) okunmaz.
  • Belirli bir süre saklanıp sonra düğümlerden silinebilir.
  • Kendi ücret piyasası vardır, bu yüzden normal işlem ücretlerinden ayrı fiyatlanır.

Proto-danksharding

Tam danksharding karmaşık olduğu için önce bir ara adım atıldı: proto-danksharding (EIP-4844). Mart 2024'te Dencun güncellemesiyle yürürlüğe giren bu adım, blob işlem türünü getirdi. Sonrasında birçok katman 2 ağında veri maliyeti belirgin biçimde düştü.

Sonraki adımlar

Tam danksharding'in hedefi, blok başına çok daha fazla blob taşımaktır. Bunun için düğümlerin tüm veriyi indirmeden yalnızca küçük örnekler alarak veri kullanılabilirliğini doğrulayabilmesi gerekir. Bu geliştirmeler aşamalı olarak sürmektedir; zamanlamalar değişebildiği için güncel yol haritasını resmî Ethereum kaynaklarından takip etmek en sağlıklısıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Blob nedir?

Blob, rollup verisini taşımak için tasarlanmış, geçici olarak saklanan ve ayrı ücret piyasasına sahip veri paketidir. Normal işlem verisine göre daha ucuza yayımlanır.

Proto-danksharding ile danksharding aynı mı?

Hayır. Proto-danksharding, blob işlem türünü getiren ilk adımdır. Tam danksharding ise çok daha fazla blob kapasitesini ve veri örneklemesini hedefler.

İlgili terimler

ShardingSharding, bir blokzincir ağının iş yükünü "shard" adı verilen paralel parçalara bölerek her düğümün tüm işlemleri değil yalnızca bir kısmını işlemesini sağlayan ölçekleme yöntemidir. Amacı kapasiteyi artırmaktır.Veri Kullanılabilirliği(Data Availability)Veri kullanılabilirliği (data availability), bir bloğu ya da rollup paketini oluşturan işlem verisinin ağdaki herkes tarafından indirilebilir ve doğrulanabilir şekilde yayımlanmış olmasının güvencesidir. Ölçekleme çözümlerinin güvenliği buna dayanır.RollupRollup, çok sayıda işlemi ana blokzincirin dışında işleyip bunları paketleyerek sıkıştırılmış veri ve geçerlilik bilgisiyle birlikte ana zincire yazan, böylece ücretleri düşürüp kapasiteyi artıran bir katman 2 çözümüdür.EIP(Ethereum Improvement Proposal)EIP (Ethereum Improvement Proposal), Ethereum'a yeni özellik, standart ya da süreç değişikliği önermek için kullanılan, belirli bir şablona göre yazılmış teknik tasarım belgesidir. Topluluk tartışmasından sonra benimsenebilir.EthereumEthereum, 2015'te hayata geçen, akıllı sözleşmeler ve merkeziyetsiz uygulamalar çalıştırılabilen programlanabilir bir blokzincirdir; yerel kripto parası Ether (ETH), işlem ücretlerini ödemek için kullanılır.Programlanabilir Para(Programmable Money)Programlanabilir para, kullanımı ya da transferi yazılım kurallarına bağlanabilen dijital paradır; örneğin belirli bir koşul gerçekleşince ödemenin kendiliğinden yapılması ya da paranın yalnız belirli amaçlarla harcanabilmesi sağlanabilir.