İçeriğe geç
parazade
Kripto

Ethereum Nedir?

Yayın: · Son güncelleme:

Ethereum Nedir? Kısaca

Ethereum, 2015'te hayata geçen, akıllı sözleşmeler ve merkeziyetsiz uygulamalar çalıştırılabilen programlanabilir bir blokzincirdir; yerel kripto parası Ether (ETH), işlem ücretlerini ödemek için kullanılır.

Ethereum nedir?
İçindekiler
  1. Ethereum nasıl çalışır?
  2. Bitcoin'den farkı
  3. Nelere dikkat etmeli?

Ethereum, yalnızca değer transferi için değil, üzerinde program çalıştırmak için tasarlanmış bir blokzincirdir. Bu programlara akıllı sözleşme denir. Ağın yerel varlığı Ether'dir (ETH) ve her işlem için ödenen gas ücreti ETH ile ödenir.

Ethereum nasıl çalışır?

  • Geliştiriciler akıllı sözleşmeleri ağa yükler; kullanıcılar bu sözleşmelerle etkileşime girer.
  • Her işlem, harcadığı hesaplama miktarına göre gas ücreti öder.
  • Ethereum, Eylül 2022'deki "The Merge" güncellemesiyle iş ispatından hisse ispatına geçti. Bloklar artık madenciler değil, ETH kilitleyen doğrulayıcılar tarafından üretilir.
  • ERC-20 token'ları, NFT'ler ve DeFi uygulamalarının önemli bir kısmı Ethereum ve onun üzerine kurulu katman 2 ağlarında çalışır.

Bitcoin'den farkı

Bitcoin Ethereum
Ana amaç Dijital değer transferi Programlanabilir platform
Konsensüs İş ispatı Hisse ispatı
Arz 21 milyon sınırı Sabit bir üst sınır yok

Nelere dikkat etmeli?

ETH fiyatı yüksek oynaklık gösterir ve kısa sürede ciddi değer kaybı yaşanabilir. Ethereum üzerindeki uygulamalarla etkileşime girerken kötü niyetli ya da hatalı akıllı sözleşmeler cüzdanındaki varlıkları boşaltabilir. İmzaladığın işlemi anlamadan onay verme; yoğun dönemlerde gas ücretlerinin yükselebileceğini de hesaba kat. Başarısız olan işlemlerde bile harcanan gas ücreti genellikle geri ödenmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Ether ile Ethereum aynı şey mi?

Ethereum ağın adıdır; Ether (ETH) ise bu ağın yerel kripto parasıdır. Günlük dilde ikisi sıkça birbirinin yerine kullanılır.

Ethereum'un arzı sınırlı mı?

Bitcoin'deki gibi sabit bir üst sınır yoktur. Yeni ETH üretilir, ancak işlem ücretlerinin bir kısmı yakıldığı için net arz dönemden döneme artabilir ya da azalabilir.

İlgili terimler

Akıllı Sözleşme(Smart Contract)Akıllı sözleşme, blokzincir üzerinde çalışan ve önceden belirlenmiş koşullar gerçekleştiğinde kendiliğinden işlem yapan bir programdır; aracıya ihtiyaç duymadan kuralları uygular, ancak kodundaki hatalar da aynen çalışır.Gas Ücreti(Gas Fee)Gas ücreti, Ethereum ve benzeri blokzincirlerde bir işlemi ya da akıllı sözleşme çağrısını gerçekleştirmek için harcanan hesaplama karşılığında ağa ödenen ücrettir; ağın yerel varlığıyla ödenir ve yoğunluğa göre değişir.Hisse İspatı(Proof of Stake)Hisse ispatı (Proof of Stake), blok üretme ve doğrulama hakkının, katılımcıların ağda teminat olarak kilitlediği kripto varlık miktarına göre dağıtıldığı ve madencilik gerektirmeyen bir konsensüs mekanizmasıdır.ERC-20ERC-20, Ethereum ağında değiştirilebilir (birbirinin aynı) tokenların nasıl oluşturulacağını ve transfer edileceğini tanımlayan ortak akıllı sözleşme standardıdır; cüzdanların ve borsaların bu tokenları aynı şekilde desteklemesini sağlar.İş İspatı(Proof of Work)İş ispatı (Proof of Work), madencilerin hesaplama gücü harcayarak zor bir matematiksel bulmacayı çözdüğü ve çözümü ilk bulanın yeni bloğu ekleme hakkı kazandığı, Bitcoin'in kullandığı konsensüs mekanizmasıdır.TendermintTendermint, blokzincirler için geliştirilmiş, Bizans hata toleranslı bir konsensüs ve ağ katmanı yazılımıdır. Cosmos ekosisteminin temelini oluşturur ve uygulama mantığını konsensüsten ayıran ABCI arayüzüyle bilinir.