Çağrı Üzerine Çalışma Nedir?
İngilizce: On-Call Work
Yayın: · Son güncelleme:
Çağrı Üzerine Çalışma Nedir? Kısaca
Çağrı üzerine çalışma, işçinin iş görme borcunu işverenin ihtiyaç duyduğu zamanlarda, çağrı yapıldığında yerine getirdiği kısmi süreli bir iş sözleşmesi türüdür. Yazılı yapılması ve kanundaki asgari güvencelere uyulması gerekir.

Çağrı üzerine çalışma, işçinin sürekli değil, işverenin ihtiyaç duyduğu dönemlerde çağrılarak çalıştığı iş ilişkisidir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde düzenlenen bir kısmi süreli çalışma türüdür.
Çağrı üzerine çalışma nedir?
Kanuna göre bu ilişki, yazılı sözleşmeyle kurulur. Sözleşmede işçinin belirli bir süre içinde ne kadar çalışacağı belirlenir; taraflar haftalık, aylık ya da yıllık çalışma süresini kararlaştırabilir. Süre kararlaştırılmamışsa kanunda öngörülen haftalık süre kararlaştırılmış sayılır ve işçi çağrılmasa da bu süre için ücrete hak kazanır.
Nasıl işler? Temel güvenceler
- Önceden bildirim: İşveren, aksi kararlaştırılmadıkça çağrıyı işçinin çalışacağı zamandan en az dört gün önce yapmak zorundadır. Bu süreye uyulursa işçi çalışmakla yükümlüdür.
- Asgari günlük süre: Sözleşmede günlük çalışma süresi belirlenmemişse işveren, her çağrıda işçiyi günde en az dört saat üst üste çalıştırmak zorundadır.
- Ücret güvencesi: Belirlenen süre içinde çağrı yapılmasa bile işçi, kararlaştırılan süreye ilişkin ücreti hak eder.
Örnek
Varsayımsal olarak bir organizasyon şirketi, düğün sezonunda garsonlarını çağrı üzerine çalıştırır. Sözleşmede ayda belirli bir saat çalışma kararlaştırılmıştır. Şirket bir etkinlik için çağrıyı en az dört gün önce yapar; garson o gün en az dört saat çalıştırılır.
Nelere dikkat etmeli?
Bu model işverene esneklik sağlarken çalışan için gelir belirsizliği yaratabilir. Çalışılan saatler az olduğunda SGK'ya bildirilen prim günü de azalır ve emeklilik süresi uzayabilir. Sözleşmeyi imzalamadan önce asgari süreyi ve çağrı yöntemini netleştirmen önemlidir. Genel çerçeve için esnek çalışma maddesine bakabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Çağrı üzerine çalışmada işveren kaç gün önce haber vermeli?
Aksi kararlaştırılmadıkça işveren çağrıyı en az dört gün önce yapmalıdır. Bu süreye uyulmazsa işçi çalışmakla yükümlü olmaz.
Çağrılmayan işçi ücret alır mı?
Evet. Sözleşmede belirlenen süre içinde çağrı yapılmasa bile işçi, kararlaştırılan çalışma süresine karşılık gelen ücreti hak eder.