DEĞİL Formülü (NOT): Mantıksal Sonucu Tersine Çevirme
DEĞİL
İngilizce adı: NOT
Yayın: · Son güncelleme:
DEĞİL kısaca
DEĞİL, verilen mantıksal değeri tersine çevirir: DOĞRU'yu YANLIŞ, YANLIŞ'ı DOĞRU yapar. Bir koşulun sağlanmadığı durumları aramak ve EBOŞSA gibi bilgi formüllerinin sonucunu çevirmek için kullanılır.
Söz dizimi
DEĞİL(mantıksal)NOT(logical)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
Argümanlar
| Argüman | Durum | Açıklama |
|---|---|---|
mantıksallogical | Zorunlu | DOĞRU ya da YANLIŞ olarak değerlendirilebilen değer, karşılaştırma ya da formül. |
İçindekiler
DEĞİL ne işe yarar?
Excel DEĞİL formülü tek bir mantıksal değeri tersine çevirir. İçindeki koşul DOĞRU ise YANLIŞ, YANLIŞ ise DOĞRU döndürür. Bir şeyin "olmadığını" sınamak istediğinizde koşulu baştan yazmak yerine DEĞİL ile çevirebilirsiniz.
Geçme notu 50 olan bir sınavda kalan öğrencileri işaretlemek için =DEĞİL(B2>=50) yazılabilir. Puanı 45 olan öğrenci için B2>=50 YANLIŞ olur, DEĞİL de bunu DOĞRU'ya çevirir.
Tek argüman, basit yapı
Formül yalnız bir argüman alır: mantıksal. Bu argüman bir karşılaştırma, DOĞRU/YANLIŞ içeren bir hücre ya da EBOŞSA, ESAYIYSA gibi mantıksal sonuç veren bir formül olabilir. Birden çok koşulu tersine çevirmek isterseniz önce onları VE ya da YADA ile birleştirip sonra DEĞİL'in içine yazarsınız.
Sayı verirseniz Excel 0'ı YANLIŞ, diğer sayıları DOĞRU kabul eder. Bu yüzden =DEĞİL(0) DOĞRU döner. Metin verildiğinde ise #DEĞER! hatası alırsınız.
Bu kural, DEĞİL'i bir hücredeki onay kutusu ya da Evet/Hayır sütunuyla kullanırken önem taşır. Hücrede DOĞRU/YANLIŞ değeri varsa doğrudan =DEĞİL(C2) yazabilirsiniz. Hücrede "Evet" metni varsa önce karşılaştırma yapmanız gerekir: =DEĞİL(C2="Evet").
Teslim edilmeyen siparişleri bulmak
Sipariş durumunun "Teslim edildi" dışında her şey olabileceği bir tabloda takip gereken satırları işaretlemek istiyorsunuz. =EĞER(DEĞİL(B2="Teslim edildi");"Takip et";"Tamam") formülü "Kargoda" durumundaki sipariş için "Takip et" yazar.
Aynı sonucu B2<>"Teslim edildi" ile de alabilirsiniz. Tek bir eşitlikte <> işleci daha kısadır. DEĞİL ise birden çok koşulu birlikte tersine çevirirken, örneğin DEĞİL(YADA(...)) yazarken işe yarar.
Dolu hücreleri DEĞİL ile seçmek
En pratik kullanımlardan biri EBOŞSA ile birliktedir. EBOŞSA hücre boşsa DOĞRU döndürür, ama çoğu zaman sorulan "hücre dolu mu?" sorusudur. =DEĞİL(EBOŞSA(B2)) telefon numarası girilmiş bir müşteri satırında DOĞRU döndürür.
Bu kalıp koşullu biçimlendirmede ve veri doğrulamada sık kullanılır. Örneğin yalnız telefonu girilmiş müşterileri yeşile boyamak için kural formülüne bu ifadeyi yazabilirsiniz.
VE ve YADA ile birleştirme
DEĞİL'in asıl gücü, birleşik bir koşulu tek hamlede tersine çevirmesidir. İndirim alamayan müşterileri listelemek istiyorsunuz ve indirim kuralı "üye ya da 1.000 TL üzeri alışveriş" olsun. =DEĞİL(YADA(B2="Evet";C2>=1000)) formülü iki şartı da taşımayan müşteriler için DOĞRU döndürür.
Aynı sonucu DEĞİL kullanmadan yazmak da mümkündür: =VE(B2<>"Evet";C2<1000). Mantıkta bu dönüşüm, YADA'nın tersinin her koşulun tersini VE ile bağlamak olduğu kuralına dayanır. Hangisinin okunması kolaysa onu tercih edin; kural metnine en yakın yazım genellikle en az hataya yol açar.
Dikkat edilecek noktalar
DEĞİL ile EĞER'in argümanlarını ters çevirmek aynı sonucu verir. =EĞER(DEĞİL(B2>=50);"Kaldı";"Geçti") ile =EĞER(B2>=50;"Geçti";"Kaldı") eşdeğerdir. Okuyan kişi için daha anlaşılır olanı seçin; olumsuz koşullar üst üste binince formül zor okunur.
Çift olumsuz da benzer bir tuzaktır. DEĞİL(B2<>"Evet") yazmak, B2="Evet" yazmanın dolambaçlı bir yoludur. Formülde hem DEĞİL hem <> görüyorsanız sadeleştirmeyi deneyin.
Kendi tablonuzda deneyin
Bir sütunda boş bırakılmış zorunlu alanları bulmak için yanına =DEĞİL(EBOŞSA(B2)) yazın ve aşağı kopyalayın. YANLIŞ çıkan satırlar eksik bilgiyi gösterir. Ardından aynı formülü koşullu biçimlendirme kuralına taşıyıp dolu satırları renklendirin.
Örnekler
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Öğrenci | Puan | ||
| 2 | Mehmet | 45 | DOĞRU |
=DEĞİL(B2>=50)=NOT(B2>=50)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
D2 hücresinin sonucu: DOĞRU
45, 50'den küçük olduğu için B2>=50 YANLIŞ olur. DEĞİL bunu tersine çevirir ve DOĞRU döndürür.
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Sipariş | Durum | ||
| 2 | S-3107 | Kargoda | Takip et |
=EĞER(DEĞİL(B2="Teslim edildi");"Takip et";"Tamam")=IF(NOT(B2="Teslim edildi"),"Takip et","Tamam")Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
D2 hücresinin sonucu: Takip et
Durum Kargoda olduğu için eşitlik YANLIŞ olur. DEĞİL sonucu DOĞRU yapar ve EĞER Takip et yazar.
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Müşteri | Telefon | ||
| 2 | Burak | 0532 000 00 00 | DOĞRU |
=DEĞİL(EBOŞSA(B2))=NOT(ISBLANK(B2))Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
D2 hücresinin sonucu: DOĞRU
B2 dolu olduğu için EBOŞSA YANLIŞ döndürür. DEĞİL bunu DOĞRU'ya çevirir; yani alan doludur.
Yaygın hatalar ve çözümleri
- #DEĞER!
Neden: Argüman olarak mantıksal değere çevrilemeyen bir metin verilmiş.
Çözüm: DEĞİL'in içine bir karşılaştırma (B2="Evet") ya da mantıksal sonuç veren bir formül yazın.
#DEĞER! hatasının ayrıntılı çözümü →
İlgili fonksiyonlar
Sıkça Sorulan Sorular
Excel DEĞİL formülü nasıl kullanılır?
Tersine çevirmek istediğiniz koşulu parantez içine yazarsınız: =DEĞİL(B2>=50). Koşul DOĞRU ise YANLIŞ, YANLIŞ ise DOĞRU döner.
DEĞİL yerine <> kullanabilir miyim?
Tek bir eşitlik için evet: DEĞİL(B2="Evet") ile B2<>"Evet" aynı sonucu verir. Birden çok koşulu birlikte tersine çevirirken DEĞİL daha kullanışlıdır.
Hücrenin dolu olduğunu nasıl kontrol ederim?
=DEĞİL(EBOŞSA(B2)) yazın. Hücrede herhangi bir değer varsa DOĞRU döner.