Zorunlu Arabuluculuk Nedir?
İngilizce: Mandatory Mediation
Yayın: · Son güncelleme:
Zorunlu Arabuluculuk Nedir? Kısaca
Zorunlu arabuluculuk, kanunda sayılan bazı uyuşmazlıklarda mahkemede dava açmadan önce arabulucuya başvurulmasının dava şartı olarak aranmasıdır. Bu adım atlanırsa açılan dava usulden reddedilir.
Zorunlu arabuluculuk, Türkiye'de mahkemelerin iş yükünü azaltmak ve uyuşmazlıkların daha hızlı çözülmesini sağlamak için getirilmiş bir sistemdir. Bu kapsamdaki davalarda önce arabuluculuk denenmeden mahkemeye gidilemez.
Zorunlu arabuluculuk nedir?
Hukuk dilinde buna "dava şartı arabuluculuk" denir. Arabulucuya başvurmak zorunludur, ancak anlaşmak zorunlu değildir. Taraflar anlaşamazsa düzenlenen son tutanakla dava açılabilir.
Hangi davalarda şart?
Zorunlu arabuluculuğun kapsamı yıllar içinde genişletilmiştir. Başlıca alanlar:
- İş uyuşmazlıkları: İşçi ve işveren alacakları ile tazminat talepleri ve işe iade davaları.
- Ticari uyuşmazlıklar: Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat talepleri.
- Tüketici uyuşmazlıkları: Kanunda belirlenen parasal sınırın üzerindeki tüketici davaları.
- Kira uyuşmazlıkları: Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklar (bazı tahliye yolları hariç).
- Ortaklığın giderilmesi ve kat mülkiyeti uyuşmazlıkları.
Kapsam ve istisnalar değişebildiği, tüketici uyuşmazlıklarındaki parasal sınır da güncellendiği için davanın kapsamda olup olmadığını güncel mevzuattan ya da adliyedeki arabuluculuk bürosundan kontrol et.
Süreç nasıl işler?
Başvuru, genellikle karşı tarafın bulunduğu yerdeki adliyenin arabuluculuk bürosuna yapılır. Büro bir arabulucu görevlendirir, arabulucu tarafları toplantıya çağırır. Görüşmeler kanunda öngörülen süre içinde tamamlanır.
Nelere dikkat etmeli?
Geçerli bir mazeret olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, sonradan açılan davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulabilir. Ayrıca arabuluculuğa başvurmak bazı zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin işleyişini etkileyebilir; sürelerin kaçırılmaması için bir avukattan destek almak faydalıdır. Ticari uyuşmazlıklar için ticari dava maddesine de bakabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Zorunlu arabuluculukta anlaşmak zorunlu mu?
Hayır. Zorunlu olan yalnızca arabulucuya başvurmaktır. Taraflar anlaşamazsa son tutanak düzenlenir ve dava açılabilir.
Zorunlu arabuluculuğa gitmeden dava açarsam ne olur?
Dava şartı yerine getirilmediği için mahkeme davayı usulden reddeder. Bu durumda önce arabulucuya başvurup ardından yeniden dava açman gerekir.