İçeriğe geç
parazade

Tahkim Ne Demek?

İngilizce: Arbitration

Yayın: · Son güncelleme:

Tahkim Ne Demek? Kısaca

Tahkim, tarafların aralarındaki uyuşmazlığı devlet mahkemeleri yerine, kendi seçtikleri bir ya da birden fazla hakeme çözdürmeyi kararlaştırdıkları özel yargılama yoludur. Hakem kararı taraflar için bağlayıcıdır.

Tahkim nedir?
İçindekiler
  1. Tahkim ne demek?
  2. Tahkim nedir, nasıl kurulur?
  3. Avantajları ve dezavantajları
  4. Nelere dikkat etmeli?

Tahkim, özellikle ticari ve uluslararası uyuşmazlıklarda tercih edilen bir çözüm yoludur. Taraflar uyuşmazlığa kimin bakacağını, hangi kuralların uygulanacağını ve yargılamanın nerede yapılacağını kendileri belirleyebilir.

Tahkim ne demek?

Tahkim, bir tür "özel mahkeme"dir. Taraflar bir sözleşmeyle uyuşmazlığı hakemlere götürmeyi kabul eder. Hakemler delilleri inceler ve bir karar verir. Bu karar, arabuluculuktan farklı olarak tarafların onayına bağlı değildir; mahkeme kararı gibi bağlayıcıdır.

Türkiye'de iç tahkim Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda, yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar ise Milletlerarası Tahkim Kanunu'nda düzenlenir. Yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi için uluslararası sözleşmeler de önem taşır.

Tahkim nedir, nasıl kurulur?

  • Tahkim şartı: Sözleşmenin içine konan, ileride doğacak uyuşmazlıkların tahkimle çözüleceğine dair madde.
  • Tahkim sözleşmesi: Uyuşmazlık çıktıktan sonra ayrıca yapılan anlaşma.

Tahkim anlaşması yazılı olmalıdır. Kurumsal tahkimde süreç bir tahkim merkezinin kurallarına göre yürür; geçici (ad hoc) tahkimde ise kuralları taraflar belirler.

Avantajları ve dezavantajları

Avantajlar Dezavantajlar
Uzman hakem seçebilme Hakem ve kurum ücretleri yüksek olabilir
Gizlilik Karara karşı başvuru yolları sınırlıdır
Genellikle daha hızlı süreç Küçük uyuşmazlıklar için maliyetli olabilir

Nelere dikkat etmeli?

Taşınmazlar üzerindeki ayni haklar ve tarafların iradesine bağlı olmayan konular gibi bazı uyuşmazlıklar tahkime elverişli değildir. Sözleşmedeki tahkim şartı, ileride mahkemeye gitme hakkını sınırlayabileceği için imzalamadan önce dikkatle okunmalıdır. Ticari dava yoluyla karşılaştırarak karar vermek faydalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Hakem kararına itiraz edilebilir mi?

Hakem kararlarına karşı başvuru yolları sınırlıdır. İç tahkimde ancak kanunda sayılan sebeplerle iptal davası açılabilir; kararın esası kural olarak yeniden incelenmez.

Tahkim nedir, arabuluculuktan farkı ne?

Tahkimde hakem bağlayıcı bir karar verir. Arabuluculukta ise arabulucu karar vermez, yalnızca tarafların kendi aralarında anlaşmasına yardımcı olur.

İlgili terimler

Arabuluculuk(Mediation)Arabuluculuk, taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlığın, tarafsız ve bağımsız bir arabulucunun yardımıyla, mahkemeye gitmeden ve tarafların kendi iradesiyle anlaşarak çözülmesini amaçlayan alternatif bir çözüm yoludur.Ticari Dava(Commercial Lawsuit)Ticari dava, tarafların tacir olup olmamasına ya da uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu veya özel kanunlarda düzenlenmiş olmasına göre ticari nitelik taşıyan ve kural olarak asliye ticaret mahkemelerinde görülen davadır.Zorunlu Arabuluculuk(Mandatory Mediation)Zorunlu arabuluculuk, kanunda sayılan bazı uyuşmazlıklarda mahkemede dava açmadan önce arabulucuya başvurulmasının dava şartı olarak aranmasıdır. Bu adım atlanırsa açılan dava usulden reddedilir.Ticaret Hukuku(Commercial Law)Ticaret hukuku, ticari işletmeleri, tacirleri, ticaret şirketlerini, kıymetli evrakı ve ticari işlemleri düzenleyen özel hukuk dalıdır. Türkiye'de temel kaynağı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'dur.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.Sözleşmeli Personel(Contract Personnel)Sözleşmeli personel, kamu kurumlarında kadrolu memur olmadan, idare ile yapılan sözleşmeye dayanarak kamu hizmeti yürüten çalışandır. En yaygın türü 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesine göre istihdam edilenlerdir.