Yetki Yükseltme Nedir?
İngilizce: Privilege Escalation
Yayın: · Son güncelleme:
Yetki Yükseltme Nedir? Kısaca
Yetki yükseltme (Privilege Escalation), bir saldırganın ya da zararlı yazılımın hakkı olandan daha fazla izin elde etmesidir. Sınırlı bir kullanıcı hesabından yönetici ya da sistem yetkisine geçiş tipik örnektir.
Yetki yükseltme nedir?
Yetki yükseltme, sisteme sınırlı haklarla girmiş birinin bir açık ya da yapılandırma hatası sayesinde daha geniş haklar kazanmasıdır. Saldırılar çoğu zaman sıradan bir hesapla başlar. Asıl zarar, saldırgan yönetici yetkisine ulaştığında ortaya çıkar.
Dikey ve yatay yetki yükseltme
İki türü birbirinden ayırmak işinizi kolaylaştırır.
- Dikey: Standart kullanıcıdan yönetici ya da sistem hesabına çıkmak.
- Yatay: Aynı seviyedeki başka bir kullanıcının verisine erişmek.
Yatay türe bir örnek verelim. Bir uygulamada fatura adresi fatura?id=1001 biçimindeyse ve numarayı değiştiren kullanıcı başkasının faturasını görebiliyorsa, bu bir yetki kontrol hatasıdır. Dikey türde ise yazılımdaki bir açık, ofis bilgisayarındaki standart bir hesabın tüm makinede değişiklik yapmasına izin verebilir.
Nasıl önlenir?
Temel savunma en az yetki ilkesidir: her hesap yalnız işi için gereken izinle çalışmalı. Muhasebe çalışanının hesabı sunucu ayarlarını değiştirememeli, stajyerin hesabı tüm müşteri listesini indirememeli. Günlük işleri yönetici hesabıyla yapmamak, işletim sistemi ve sürücü güncellemelerini kurmak, kullanılmayan servisleri kapatmak bu ilkenin pratik karşılığıdır.
Kurumlarda yönetici hesapları ayrıcalıklı erişim yönetimiyle izlenmeli ve her yetki değişikliği kayda geçmelidir. Geliştiriciler ise her istekte "bu kullanıcı bu kaydı görebilir mi?" kontrolünü sunucu tarafında yapmalıdır. Arayüzde düğmeyi gizlemek yetki kontrolü sayılmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Evde kullandığım bilgisayarda yönetici hesabıyla çalışmak riskli mi?
Evet, risk artar. Zararlı bir dosya açtığınızda yönetici yetkisiyle çalışır ve tüm sisteme yayılabilir. Günlük kullanım için standart hesap, kurulumlar için ayrı yönetici hesabı daha güvenlidir.
Yetki yükseltme tek başına bir saldırı mı?
Genellikle bir saldırının ikinci aşamasıdır. Saldırgan önce oltalama ya da zayıf şifreyle sisteme girer, ardından yetkisini büyütmeye çalışır.