İçeriğe geç
parazade
Siber Güvenlik & Dolandırıcılık

Ayrıcalıklı Erişim Yönetimi Nedir?

İngilizce: Privileged Access Management

Yayın: · Son güncelleme:

Ayrıcalıklı Erişim Yönetimi Nedir? Kısaca

Ayrıcalıklı erişim yönetimi (PAM), sistem yöneticisi, veri tabanı yöneticisi ve servis hesapları gibi yüksek yetkili hesapların kullanımını kontrol eden, izleyen ve kayıt altına alan güvenlik yaklaşımı ve araçlarıdır.

Ayrıcalıklı Erişim Yönetimi nedir?
İçindekiler
  1. Ayrıcalıklı erişim yönetimi nedir?
  2. Hangi araçları kullanır?
  3. Pratikte nasıl görünür?

Ayrıcalıklı erişim yönetimi nedir?

Ayrıcalıklı erişim yönetimi, İngilizce kısaltmasıyla PAM, kurumun "anahtar destesini" korur. Ayrıcalıklı hesaplar; sunucuları yeniden başlatabilen, kullanıcı oluşturabilen ya da tüm veriye ulaşabilen hesaplardır. Bu hesapların ele geçirilmesi, saldırgana kurumun neredeyse tamamını teslim etmek anlamına gelir.

Bu yüzden saldırganlar bir sisteme girdikten sonra genellikle yetki yükseltme yoluyla bu hesaplara ulaşmaya çalışır. PAM, bu hesapları normal kullanıcı hesaplarından daha sıkı kurallarla korur.

Hangi araçları kullanır?

PAM çözümlerinde sık görülen özellikler şunlardır:

  • Şifre kasası: Yönetici şifreleri şifreli bir kasada tutulur, düzenli olarak otomatik değiştirilir.
  • Talep üzerine erişim: Yetki kalıcı değil, belirli bir iş için sınırlı süreyle verilir.
  • Oturum kaydı: Yönetici oturumlarında yapılan işlemler kaydedilir.
  • Ek onay: Kritik işlemler için ikinci bir kişinin onayı istenir.

Pratikte nasıl görünür?

Bir dış hizmet firmasının teknisyeni, şirketin veri tabanı sunucusunda bakım yapacak olsun. Teknisyene kalıcı yönetici şifresi verilmez. PAM sistemi ona iki saatlik erişim açar, oturumu kaydeder ve süre bitince yetkiyi otomatik olarak kapatır.

Küçük ekipler bile temel ilkeleri uygulayabilir. Günlük işler için yönetici olmayan bir hesap kullanın, yönetici şifrelerini bir şifre yöneticisinde saklayın ve bu hesaplarda ek doğrulamayı zorunlu tutun. Paylaşılan "admin" hesapları yerine her yöneticiye ayrı hesap açmak, kimin ne yaptığını izlemeyi de kolaylaştırır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ayrıcalıklı hesap ne demek?

Normal kullanıcıların yapamadığı işlemleri yapabilen, örneğin sistem ayarlarını değiştiren, kullanıcı oluşturan ya da tüm verilere erişen hesaplardır. Yönetici ve servis hesapları en yaygın örneklerdir.

PAM neden ayrı bir alan olarak ele alınır?

Ayrıcalıklı hesaplar ele geçirildiğinde verilen zarar çok büyük olduğu için daha sıkı kontroller gerekir. Şifre kasası, süreli erişim ve oturum kaydı bu ek kontrollerin başında gelir.

İlgili terimler

Kimlik ve Erişim Yönetimi(Identity and Access Management)Kimlik ve erişim yönetimi (IAM), bir kurumda kullanıcı hesaplarının oluşturulmasını, kimlik doğrulamayı, yetkilerin atanmasını ve gözden geçirilmesini tek bir çerçevede yöneten politika, süreç ve teknolojilerin bütünüdür.En Az Yetki İlkesi(Principle of Least Privilege)En az yetki ilkesi, her kullanıcıya, uygulamaya ve sisteme yalnızca görevini yerine getirmesi için gereken en düşük erişim yetkisinin, gerektiği süre boyunca verilmesini öngören temel güvenlik ilkesidir.Yetki Yükseltme(Privilege Escalation)Yetki yükseltme (Privilege Escalation), bir saldırganın ya da zararlı yazılımın hakkı olandan daha fazla izin elde etmesidir. Sınırlı bir kullanıcı hesabından yönetici ya da sistem yetkisine geçiş tipik örnektir.İç Tehdit(Insider Threat)İç tehdit, bir kurumun sistemlerine ve bilgilerine meşru erişimi olan çalışan, eski çalışan, yüklenici ya da iş ortağının bu erişimi bilerek ya da dikkatsizlikle kuruma zarar verecek şekilde kullanması riskidir.Talep(Demand)Talep, tüketicilerin belirli bir dönemde, farklı fiyat seviyelerinde satın almaya istekli ve gücü yeten mal veya hizmet miktarıdır. Diğer koşullar sabitken fiyat yükseldikçe talep edilen miktar genellikle azalır.Oturum(Session)Oturum (session), bir kullanıcının web sitesine ya da uygulamaya girişinden çıkışına kadar geçen etkileşim süresi ve bu süre boyunca sunucuda tutulan kullanıcıya özel bilgilerdir. Giriş durumu ve sepet gibi veriler oturumda saklanır.