İçeriğe geç
parazade

Root Yetkisi Nedir?

İngilizce: Rooting

Yayın: · Son güncelleme:

Root Yetkisi Nedir? Kısaca

Root yetkisi, Android ve Linux tabanlı sistemlerde işletim sisteminin tüm dosya ve ayarlarına sınırsız erişim sağlayan en yüksek yönetici yetkisidir. Telefonu rootlamak bu yetkiyi kullanıcıya ve uygulamalara açar.

Root Yetkisi nedir?
İçindekiler
  1. Root yetkisi nedir?
  2. Neden tercih ediliyor?
  3. Güvenlik riskleri
  4. Ne yapmalı?

Root yetkisi nedir?

Linux tabanlı sistemlerde "root", her şeyi yapabilen yönetici hesabının adıdır. Android de Linux çekirdeği üzerine kurulu olduğu için aynı kavram geçerlidir. Normal bir telefonda bu yetki kullanıcıdan saklanır. Uygulamalar yalnızca kendilerine ayrılan alanda çalışır.

Rootlama, bu kısıtlamayı kaldırıp kullanıcıya ve onay verdiği uygulamalara sistem düzeyinde erişim açmaktır. iPhone'daki karşılığı iPhone jailbreak işlemidir.

Neden tercih ediliyor?

Bazı ileri düzey kullanıcılar üreticinin kaldırılamayan uygulamalarını silmek, sistem görünümünü değiştirmek ya da desteği biten cihazlara özel yazılım kurmak için rootlamayı tercih eder. Bu amaçlar meşru olabilir. Ama bedeli yüksektir.

Güvenlik riskleri

Root yetkisi isteyen kötü niyetli bir uygulama, onay verildiğinde cihazın tamamına erişir. Mesajlar, parolalar ve bankacılık bilgileri risk altına girer; casus yazılım gibi tehditler kendini sistem dosyalarına gizleyebilir.

Rootlama sırasında önyükleyici kilidinin açılması da fiziksel güvenliği zayıflatabilir. Bunun yanında bankacılık, ödeme ve bazı oyun uygulamaları rootlu cihazlarda çalışmayabilir. Üreticiler de garanti ve resmî güncelleme konusunda kısıtlama getirebilir.

Ne yapmalı?

Günlük kullandığınız ve bankacılık uygulaması bulunan bir telefonu rootlamayın. İkinci el aldığınız bir cihazda root izleri görürseniz verilerinizi yedekleyip resmî yazılımı yeniden yükleyin, ardından önemli parolaları değiştirin.

Sıkça Sorulan Sorular

Root yetkisi yasal mı?

Kendi cihazınızı rootlamak birçok ülkede tek başına suç sayılmaz, ancak garanti ve hizmet sözleşmelerini etkileyebilir. Hukuki ayrıntılar ülkeye göre değiştiği için kesin bir genelleme yapmak doğru olmaz.

Rootlu telefonda bankacılık uygulaması çalışır mı?

Birçok bankacılık ve ödeme uygulaması rootlu cihazı tespit edip güvenlik nedeniyle çalışmayı reddeder. Bu, cihazın daha kolay ele geçirilebileceği varsayımına dayanır.

İlgili terimler

iPhone JailbreakiPhone jailbreak, iOS işletim sistemindeki Apple kısıtlamalarının bir güvenlik açığı kullanılarak kaldırılması ve cihaza App Store dışından uygulama ile sistem değişikliği yüklenebilmesidir. Ciddi güvenlik riskleri taşır.Yan Yükleme(Sideloading)Yan yükleme (sideloading), bir uygulamanın Google Play ya da App Store gibi resmî mağazalar yerine internetten indirilen bir dosya veya başka bir kaynak aracılığıyla cihaza kurulmasıdır. Zararlı yazılım riskini artırır.Yetki Yükseltme(Privilege Escalation)Yetki yükseltme (Privilege Escalation), bir saldırganın ya da zararlı yazılımın hakkı olandan daha fazla izin elde etmesidir. Sınırlı bir kullanıcı hesabından yönetici ya da sistem yetkisine geçiş tipik örnektir.Mobil Güvenlik(Mobile Security)Mobil güvenlik, akıllı telefon ve tablet gibi taşınabilir cihazların ve içlerindeki kişisel, finansal ve kurumsal verilerin zararlı uygulama, kayıp, hırsızlık ve yetkisiz erişime karşı korunmasıdır.LinuxLinux, Linus Torvalds'ın 1991'de geliştirmeye başladığı açık kaynaklı bir işletim sistemi çekirdeğidir. Gündelik dilde bu çekirdek üzerine kurulu Ubuntu, Debian gibi işletim sistemlerinin tamamı için kullanılır.Yazılım(Software)Yazılım, bir bilgisayarın ya da akıllı cihazın ne yapacağını adım adım tarif eden programların, verilerin ve talimatların bütünüdür. Donanım fiziksel parçaları, yazılım ise bu parçaları çalıştıran mantığı ifade eder.Casus Yazılım(Spyware)Casus yazılım (spyware), bir cihaza kullanıcının bilgisi dışında yerleşip konum, mesaj, şifre, tarama geçmişi gibi bilgileri gizlice toplayan ve üçüncü kişilere gönderen kötü amaçlı yazılımdır.