Yeniden Değerleme Oranı Nedir?
İngilizce: Revaluation Rate
Yayın: · Son güncelleme:
Yeniden Değerleme Oranı Nedir? Kısaca
Yeniden değerleme oranı, Vergi Usul Kanununa göre yurt içi üretici fiyat endeksindeki yıllık değişime dayanarak her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığınca ilan edilen ve birçok maktu vergi, harç ve ceza tutarının güncellenmesinde kullanılan orandır.
Yeniden değerleme oranı (YDO), Vergi Usul Kanununun mükerrer 298. maddesine dayanan ve vergi mevzuatındaki sabit tutarların enflasyon karşısında erimesini önlemek için kullanılan orandır. Her yıl sonuna doğru Hazine ve Maliye Bakanlığınca ilan edilir ve Resmî Gazete'de yayımlanır.
Yeniden değerleme oranı nedir?
Oran, TÜİK'in açıkladığı yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) yıllık değişime göre belirlenir. Yani tüketici enflasyonu (TÜFE) değil, üretici fiyatları esas alınır. Açıklanan oran, takip eden yılda uygulanacak birçok tutarın ne kadar artırılacağını gösterir.
Nerelerde kullanılır?
- Harçlar Kanunundaki maktu harç tutarları
- Vergi Usul Kanunundaki maktu usulsüzlük cezaları
- Motorlu taşıtlar vergisi tutarları
- Bazı damga vergisi tutarları ve beyan sınırları
- Emlak vergisi değerlerinin güncellenmesinde kanundaki oranla
- Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin yeniden değerlenmesi
Bazı tutarlar için Cumhurbaşkanına, artışı bu oranın altında ya da üstünde belirleme yetkisi verilmiştir. Bu yüzden her kalemin artışı birebir aynı olmayabilir.
Örnek
Varsayımsal bir örnek: Bir harcın maktu tutarı 1.000 TL ve ilan edilen yeniden değerleme oranı %25 olsun. Ertesi yıl bu harç, aksi bir düzenleme yapılmamışsa 1.250 TL olarak uygulanır.
Nelere dikkat etmeli?
Oran her yıl değişir; güncel değeri GİB'in yayımladığı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinden ya da Resmî Gazete'den kontrol et. Kira artışlarında yasal üst sınır için kullanılan TÜFE ortalaması ile yeniden değerleme oranı farklı kavramlardır; birbirine karıştırılmamalıdır. Yıl başında ödeyeceğin harç ve vergi tutarları da bu orana göre değişeceği için bütçeni buna göre planlamak faydalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yeniden değerleme oranı ne zaman açıklanır?
Oran, genellikle her yıl kasım ya da aralık ayında Hazine ve Maliye Bakanlığınca ilan edilir. Açıklanan oran, takip eden yılda uygulanacak tutarların güncellenmesinde kullanılır.
Yeniden değerleme oranı kira artışında kullanılır mı?
Hayır. Konut ve işyeri kira artışlarında Türk Borçlar Kanununa göre TÜFE'nin on iki aylık ortalaması esas alınır. Yeniden değerleme oranı ise vergi ve harç tutarlarının güncellenmesinde kullanılır.