Yan Zincir Nedir?
İngilizce: Sidechain
Yayın: · Son güncelleme:
Yan Zincir Nedir? Kısaca
Yan zincir (sidechain), ana blokzincire iki yönlü bir köprüyle bağlı çalışan, kendi doğrulayıcıları ve konsensüs kuralları olan ayrı bir blokzincirdir. Varlıklar ana zincirde kilitlenip yan zincirde kullanılabilir.
Yan zincir (sidechain), ana bir blokzincire paralel çalışan ve ona bir köprüyle bağlanan bağımsız bir blokzincirdir. Kendi bloklarını üretir, kendi doğrulayıcılarına ve kurallarına sahiptir. Amaç genellikle ana zinciri yormadan daha hızlı ve ucuz işlem yapmak ya da yeni özellikleri denemektir.
Yan zincir nedir?
Yan zincirde güvenlik ana zincirden "miras alınmaz". Yani yan zincirin güvenilirliği, onu yöneten doğrulayıcı kümesine ve köprünün tasarımına bağlıdır. Bu yönüyle yan zincirler, işlemlerini ana zincire kanıtlayarak güvenlik devralan rollup çözümlerinden ayrılır.
Nasıl çalışır?
Tipik akış şöyledir:
- Kullanıcı varlığını ana zincirdeki bir köprü sözleşmesine ya da adrese gönderir; varlık orada kilitlenir.
- Yan zincirde aynı miktarda temsilî varlık oluşturulur.
- Kullanıcı yan zincirde işlem yapar.
- Geri dönmek istediğinde yan zincirdeki varlık yakılır, ana zincirdeki kilit açılır.
Bu iki yönlü bağlantıya "two-way peg" denir.
Nelere dikkat etmeli?
- Köprü riski: Kripto tarihindeki büyük hackların önemli bir kısmı blokzincir köprüsü açıklarından kaynaklanmıştır. Köprü ele geçirilirse kilitli varlıklar risk altına girer.
- Merkezileşme: Az sayıda doğrulayıcının yönettiği bir yan zincirde işlemler sansürlenebilir ya da durdurulabilir.
- Varlık temsili: Yan zincirdeki varlık, ana zincirdeki varlığın bir temsilidir; köprü sorun yaşarsa değeri bağını kaybedebilir.
Bir yan zinciri kullanmadan önce kimin doğruladığını, köprünün nasıl güvence altına alındığını ve geçmişte güvenlik sorunu yaşanıp yaşanmadığını araştırmak iyi bir alışkanlıktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yan zincir ile katman 2 aynı şey mi?
Hayır. Katman 2 çözümleri, özellikle rollup'lar, işlemlerinin doğruluğunu ana zincire kanıtlayarak onun güvenliğinden yararlanır. Yan zincir ise kendi doğrulayıcılarına güvenir; ana zincir yalnızca köprü üzerinden bağlantı noktasıdır.
Yan zincir kullanmak güvenli mi?
Güvenlik, yan zincirin doğrulayıcı yapısına ve köprünün tasarımına bağlıdır. Köprü açıkları büyük kayıplara yol açabildiği için tutarı sınırlı tutmak ve projeyi iyi araştırmak gerekir.