İçeriğe geç
parazade
Kripto

Doğrulayıcı Ne Demek?

İngilizce: Validator

Yayın: · Son güncelleme:

Doğrulayıcı Ne Demek? Kısaca

Doğrulayıcı (validator), hisse ispatı kullanan bir blokzincirde varlık kilitleyerek yeni blok öneren, başkalarının önerdiği blokları onaylayan ve karşılığında ödül alan, kural ihlalinde ise cezalandırılabilen katılımcıdır.

Doğrulayıcı nedir?
İçindekiler
  1. Doğrulayıcı ne iş yapar?
  2. Ödül ve ceza
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Doğrulayıcı, hisse ispatı ağlarında madencinin yerini alan katılımcıdır. Ağın güvenliğine katkı için teminat olarak varlık kilitler ve ağın yazılımını sürekli çalışan bir sunucuda işletir.

Doğrulayıcı ne iş yapar?

  • Blok önerme: Sırası geldiğinde bekleyen işlemleri bir bloğa koyup ağa önerir.
  • Onay (attestation): Diğer doğrulayıcıların önerdiği blokların geçerli olduğunu oylar.
  • Kesinlik: Yeterli onayı alan bloklar kesinleşir; bu blokları geri almak çok pahalı hâle gelir.

Ödül ve ceza

Doğrulayıcılar, görevlerini zamanında ve doğru yaptıklarında yeni üretilen birimlerden ve işlem ücretlerinden ödül alır. Sunucusu çevrimdışı kalan doğrulayıcı ödül kaybedebilir ya da küçük cezalar alabilir. Aynı anda iki farklı bloğu imzalamak gibi ciddi kural ihlallerinde ise teminatın bir kısmı kesilir ve doğrulayıcı ağdan çıkarılabilir; buna slashing denir.

Örnek

Varsayımsal olarak bir doğrulayıcı, yedeklilik amacıyla aynı anahtarı iki ayrı sunucuda çalıştırıyor. İki sunucu aynı anda farklı mesajlar imzalarsa protokol bunu çifte imza sayar ve teminatın bir kısmını keser. İyi niyetli bir yapılandırma hatası bile ciddi kayba neden olabilir.

Nelere dikkat etmeli?

Kendi doğrulayıcını çalıştırmak teknik bilgi, kesintisiz internet, güvenli anahtar yönetimi ve sürekli takip gerektirir. Bir doğrulayıcıya varlık devrediyorsan, onun performansı ve cezaları senin getirini de etkileyebilir. "Doğrulayıcı olarak sabit gelir" vaat eden aracı hizmetlere karşı dikkatli ol.

Sıkça Sorulan Sorular

Doğrulayıcı ile madenci arasındaki fark nedir?

Madenci iş ispatı ağlarında hesaplama gücü harcayarak blok üretir; doğrulayıcı ise hisse ispatı ağlarında varlık kilitleyerek blok önerir ve onaylar.

Herkes doğrulayıcı olabilir mi?

Çoğu ağda teknik olarak evet, ancak protokolün istediği miktarda varlık ve kesintisiz çalışan bir altyapı gerekir. Bu koşulları karşılamayanlar genellikle staking hizmetleri veya delegasyon kullanır.

İlgili terimler

Hisse İspatı(Proof of Stake)Hisse ispatı (Proof of Stake), blok üretme ve doğrulama hakkının, katılımcıların ağda teminat olarak kilitlediği kripto varlık miktarına göre dağıtıldığı ve madencilik gerektirmeyen bir konsensüs mekanizmasıdır.StakingStaking, hisse ispatı kullanan bir blokzincirde kripto varlıkların ağın güvenliğine katkı amacıyla kilitlenmesi ve karşılığında protokolden ödül alınmasıdır; ödüller sabit değildir ve varlığın fiyat riski devam eder.SlashingSlashing, hisse ispatı (PoS) kullanan blokzincirlerde çift imzalama gibi kurallara aykırı davranan doğrulayıcının stake ettiği teminatın bir kısmının ya da tamamının protokol tarafından kesilmesi cezasıdır.Düğüm(Node)Düğüm (node), bir blokzincir ağına bağlı olan, ağın yazılımını çalıştıran, işlemleri ve blokları kurallara göre doğrulayan ve genellikle blokzincirin bir kopyasını saklayan bilgisayardır.Mikro Ödeme(Micropayment)Mikro ödeme, genellikle bir kuruşun altına kadar inebilen çok küçük tutarlı ödemelerdir; kriptoda bu ödemeler ödeme kanalları ve Lightning Network gibi düşük ücretli katman 2 çözümleriyle mümkün hâle getirilmeye çalışılır.Tokenize Hisse(Tokenized Stock)Tokenize hisse, bir şirketin hisse senedini ya da onun fiyatını blokzincir üzerinde temsil eden tokendır; ürünün yapısına göre gerçek hisseye dayalı olabilir ya da yalnızca fiyatı izleyip sahiplik hakkı vermeyebilir.

İlgili yazılar