Validium Nedir?
Yayın: · Son güncelleme:
Validium Nedir? Kısaca
Validium, işlemlerin doğruluğunu sıfır bilgi ispatıyla ana zincirde kanıtlayan ama işlem verisini ana zincir yerine zincir dışında saklayan bir ölçekleme çözümüdür. Daha ucuzdur, ancak veri erişimi için ek güvene dayanır.
Validium, sıfır bilgi ispatı kullanan bir ölçekleme yöntemidir. ZK rollup gibi işlemlerin geçerliliğini matematiksel bir kanıtla ana zincire bildirir; fark, işlem verisinin ana zincire değil zincir dışındaki bir saklama katmanına yazılmasıdır.
Validium nedir?
Bir ZK rollup'ta hem geçerlilik kanıtı hem de işlemleri yeniden oluşturmaya yetecek veri ana zincirde yer alır. Validium'da yalnızca kanıt ana zincire gider; veri ise çoğunlukla bir veri kullanılabilirliği komitesi (DAC) ya da ayrı bir veri katmanı tarafından tutulur. Ana zincire daha az veri yazıldığı için işlem maliyeti düşer ve kapasite artar.
Avantajları ve dezavantajları
| ZK rollup | Validium | |
|---|---|---|
| Geçerlilik kanıtı | Ana zincirde | Ana zincirde |
| İşlem verisi | Ana zincirde | Zincir dışında |
| Maliyet | Daha yüksek | Daha düşük |
| Güven varsayımı | Daha az | Veri saklayıcılarına güven |
Kanıt sayesinde geçersiz bir işlem kabul edilemez. Ancak veri saklayıcıları veriyi paylaşmayı reddederse ya da erişilemez olursa, kullanıcılar varlık durumlarını kanıtlayamayabilir ve fonlarını çekmekte zorlanabilir. Bu nedenle veri kullanılabilirliği validium'un temel risk noktasıdır.
Nerede kullanılır?
Validium genellikle çok sayıda küçük işlemin yapıldığı oyun, NFT ve borsa uygulamalarında tercih edilir. Bu alanlarda düşük maliyet öncelikli olabilir. Büyük tutarlı varlıklar için ise verinin ana zincirde durduğu çözümler daha muhafazakâr kabul edilir. Bir validium ağı kullanmadan önce veriyi kimin sakladığını ve acil durumda çıkış mekanizmasının nasıl işlediğini incelemek gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Validium'da fonlarım çalınabilir mi?
Geçerlilik kanıtı sayesinde operatör geçersiz bir işlemle fonlarını alamaz. Ancak veri saklayıcıları veriyi saklarsa fonların dondurulması gibi bir risk oluşabilir.
Validium neden daha ucuz?
İşlem verisi ana zincire yazılmadığı için ana zincir veri ücreti ödenmez. Ana zincire yalnızca kısa bir geçerlilik kanıtı gönderilir.