Vadeli Çek Nedir?
İngilizce: Post-Dated Check
Yayın: · Son güncelleme:
Vadeli Çek Nedir? Kısaca
Vadeli çek, uygulamada üzerine gerçek düzenleme gününden daha ileri bir tarih yazılarak verilen ve bu tarihte tahsil edilmesi amaçlanan çektir. Kanunda çek bir ödeme aracı olsa da ticarette bu yolla kredi aracı gibi kullanılır.
Vadeli çek, Türkiye'de ticarette çok yaygın bir uygulamadır. Bir alıcı, malı bugün alıp bedelini birkaç ay sonra ödemek istediğinde satıcıya üzerinde ileri bir tarih yazılı çek verir.
Vadeli çek nedir?
Türk Ticaret Kanunu'na göre çek görüldüğünde ödenen bir ödeme aracıdır ve kanunda "vade" diye bir unsur yer almaz. Uygulamada ise düzenleme tarihi bölümüne ileri bir tarih yazılır. Bu tarih, çekin fiilen tahsil edileceği gün olarak kabul edilir. Bu nedenle bu çeklere "vadeli çek" ya da "ileri tarihli çek" denir.
İleri tarihli çek nasıl işler?
- Çek, üzerindeki tarihten itibaren kanuni ibraz süresi içinde bankaya sunulur.
- TTK'ya göre düzenleme tarihinden önce ödenmek üzere ibraz edilen çek, ibraz günü ödenir. Ancak Çek Kanunu'ndaki geçici bir hükümle, üzerindeki tarihten önce yapılan ibraz belirli bir tarihe kadar geçersiz sayılmış ve bu süre defalarca uzatılmıştır. Bu kuralın güncel durumunu resmî mevzuattan kontrol et.
- Vadeli çek alan satıcı, vadeyi beklemek yerine çeki ciro ederek başka bir ödemesinde kullanabilir ya da çek kırdırma yoluyla erken nakde çevirebilir.
Riskleri nelerdir?
Vadeli çekin en büyük riski, vade geldiğinde düzenleyenin hesabında yeterli para olmamasıdır. Çek ne kadar uzun vadeliyse, bu süre içinde düzenleyenin mali durumunun bozulma ihtimali o kadar artar. Ayrıca enflasyon ortamında aynı tutar, vade günü daha düşük bir alım gücüne karşılık gelir.
Nelere dikkat etmeli?
Vadeli çek alırken düzenleyenin ödeme geçmişini ve karekodlu çek bilgilerini kontrol et. Çek veriyorsan, vade gününde hesabında yeterli bakiye bulunmasını planla; aksi hâlde karşılıksız çek yaptırımlarıyla karşılaşabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Vadeli çek vadesinden önce bankaya verilebilir mi?
TTK'ya göre çek ibraz günü ödenir; ancak Çek Kanunu'ndaki geçici bir hüküm, üzerindeki tarihten önce yapılan ibrazı belirli bir tarihe kadar geçersiz saymıştır. Güncel durumu resmî mevzuattan ya da bankandan öğrenmelisin.
Vadeli çekin ibraz süresi ne zaman başlar?
İbraz süresi, çek üzerinde düzenleme tarihi olarak yazılı günden itibaren işlemeye başlar. Bu süre içinde bankaya sunulmayan çekte bazı başvuru hakları kaybedilebilir.