Uzlaşma Fiyatı Nedir?
İngilizce: Settlement Price
Yayın: · Son güncelleme:
Uzlaşma Fiyatı Nedir? Kısaca
Uzlaşma fiyatı, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde açık pozisyonların günlük kâr-zararının ve teminat durumunun hesaplanmasında ya da vade sonunda sözleşmenin kapatılmasında esas alınan resmî fiyattır.
Uzlaşma fiyatı, türev piyasalarda pozisyonların değerlendirildiği referans fiyattır. Gün içinde sözleşme farklı fiyatlardan işlem görse de günün sonunda kâr-zarar hesabı tek bir fiyat üzerinden yapılır. Bu fiyatı borsa, kendi kurallarında tanımlanan yöntemle belirler.
Uzlaşma fiyatı nedir, nasıl kullanılır?
İki temel türü vardır:
- Günlük uzlaşma fiyatı: Her işlem günü sonunda belirlenir. Açık pozisyonlar bu fiyata göre değerlenir; kazanç hesaba eklenir, kayıp teminattan düşülür. Buna günlük kâr-zarar hesaplaması (mark-to-market) denir.
- Vade sonu uzlaşma fiyatı: Sözleşmenin son işlem gününde belirlenir ve vadesine kadar açık kalan pozisyonların kapatılmasında kullanılır. Nakdi uzlaşma ile kapanan sözleşmelerde bu fiyat ile pozisyon fiyatı arasındaki fark ödenir.
Borsa İstanbul VİOP piyasasında uzlaşma fiyatının hangi yöntemle hesaplandığı, sözleşme türüne göre değişebilir ve borsanın ilgili prosedürlerinde yayımlanır. Güncel yöntemi borsaistanbul.com'dan kontrol et.
Örnek
Varsayımsal olarak bir vadeli sözleşmede 1.000 TL'den uzun pozisyon açtın ve sözleşme büyüklüğü 10 birim olsun. Günün uzlaşma fiyatı 1.020 TL ise hesabına (1.020 − 1.000) × 10 = 200 TL kâr yansır. Ertesi gün uzlaşma fiyatı 990 TL olursa (990 − 1.020) × 10 = 300 TL zarar teminattan düşülür.
Nelere dikkat etmeli?
- Uzlaşma fiyatı, son işlem fiyatından farklı olabilir.
- Günlük zararlar teminatı sürdürme seviyesinin altına düşürürse teminat tamamlama çağrısı gelir; tamamlanmazsa pozisyon kapatılabilir.
- Kaldıraçlı türev işlemlerde kısa sürede yüksek kayıplar oluşabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Uzlaşma fiyatı ile kapanış fiyatı aynı mı?
Her zaman değil. Kapanış fiyatı günün son işlemiyle ilgilidir; uzlaşma fiyatı ise borsanın belirlediği yönteme göre, örneğin belirli bir zaman aralığındaki işlemlere bakılarak hesaplanabilir.
Uzlaşma fiyatı neden önemlidir?
Vadeli işlemlerde kâr-zarar ve teminat hesapları her gün bu fiyata göre yapılır. Teminat tamamlama çağrısı alıp almayacağın da uzlaşma fiyatına göre belirlenir.