İçeriğe geç
parazade
Borsa

TIPS Ne Demek?

İngilizce: Treasury Inflation-Protected Securities

Yayın: · Son güncelleme:

TIPS Ne Demek? Kısaca

TIPS (Treasury Inflation-Protected Securities), ABD Hazinesi'nin ihraç ettiği ve anaparası ABD tüketici fiyat endeksine göre ayarlanan enflasyona endeksli tahvillerdir. Amaç, yatırımcıyı enflasyonun satın alma gücünü aşındırmasına karşı korumaktır.

TIPS nedir?
İçindekiler
  1. TIPS ne demek?
  2. TIPS nedir, nasıl çalışır?
  3. Örnek
  4. Riskler

TIPS ne demek?

TIPS, İngilizce "Treasury Inflation-Protected Securities" ifadesinin kısaltmasıdır ve "enflasyondan korunan Hazine menkul kıymetleri" anlamına gelir. Bunlar ABD Hazinesi'nin çıkardığı bir tür enflasyona endeksli tahvildir. Türkiye'deki TÜFE'ye endeksli devlet tahvillerine benzer bir mantıkla çalışır.

TIPS nedir, nasıl çalışır?

  • Anapara ayarlaması: Tahvilin anaparası, ABD'de açıklanan tüketici fiyat endeksindeki (CPI) değişime göre periyodik olarak güncellenir. Enflasyon yükselirse anapara artar, deflasyon olursa azalır.
  • Kupon: Kupon oranı sabittir ama ayarlanmış anapara üzerinden uygulanır. Böylece anapara arttıkça ödenen faiz tutarı da artar.
  • Vade sonu koruması: Vade sonunda yatırımcıya, enflasyona göre ayarlanmış anapara ile orijinal anaparadan hangisi yüksekse o ödenir.

Örnek

Varsayımsal olarak 1.000 dolar anaparalı, yüzde 1 kuponlu bir TIPS düşün. Bir yılda enflasyon yüzde 3 olursa anapara 1.030 dolara yükselir ve yıllık faiz yaklaşık 10,30 dolar olarak hesaplanır.

Riskler

  • Reel faiz riski: TIPS fiyatları reel faizlere duyarlıdır. Reel faizler yükselirse vadeden önce satışta zarar edilebilir.
  • Düşük enflasyon: Enflasyon beklenenden düşük kalırsa normal Hazine tahvillerine göre daha az getiri sağlayabilir.
  • Kur riski: Türkiye'deki bir yatırımcı için getiri dolar cinsindendir; TL bazında sonuç döviz kuruna bağlıdır.
  • Vergi: Yurt dışı menkul kıymet gelirlerinin vergilendirmesi için güncel düzenlemeyi Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan ya da mali müşavirden kontrol et.

TIPS'e doğrudan veya tahvil ETF'leri aracılığıyla erişilebilir; fonlarda vade sonu anapara koruması doğrudan uygulanmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

TIPS nedir, normal ABD tahvilinden farkı ne?

Normal Hazine tahvillerinde anapara sabittir. TIPS'te ise anapara enflasyona göre ayarlanır ve kupon bu ayarlanmış anapara üzerinden ödenir.

TIPS zarar ettirir mi?

Vadeye kadar tutulursa orijinal anapara koruması vardır. Ancak reel faizler yükselirse vadeden önce satışta fiyat kaybı yaşanabilir; Türkiye'deki yatırımcı için kur hareketleri de sonucu etkiler.

İlgili terimler

Enflasyona Endeksli Tahvil(Inflation-Linked Bond)Enflasyona endeksli tahvil, anapara ve faiz ödemelerinin bir enflasyon endeksine göre ayarlandığı tahvildir. Amaç, yatırımcının alım gücünü korumak ve enflasyon üzerine reel getiri sağlamaktır.TÜFE'ye Endeksli Tahvil(CPI-Indexed Bond)TÜFE'ye endeksli tahvil, anaparası ve kupon ödemeleri tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) değişime göre güncellenen borçlanma aracıdır. Yatırımcıya enflasyonun üzerinde bir reel getiri sağlamayı amaçlar.ABD 10 Yıllık Tahvil Faizi(US 10-Year Treasury Yield)ABD 10 yıllık tahvil faizi, ABD Hazinesi'nin ihraç ettiği on yıl vadeli tahvilin piyasa getirisidir. Küresel finansal piyasalarda en çok izlenen faiz göstergesi ve risksiz faiz için yaygın referanstır.Reel Getiri(Real Return)Reel getiri, bir yatırımın nominal getirisinden enflasyonun etkisi çıkarıldıktan sonra kalan gerçek getiridir. Paranın satın alma gücünün ne kadar arttığını ya da azaldığını gösterir; enflasyon getiriden yüksekse reel getiri negatif olur.Anapara(Principal)Anapara, borç alınan ya da yatırılan paranın faiz, vergi ve masraflar eklenmeden önceki asıl tutarıdır. Kredide bankadan aldığın parayı, mevduatta ise hesaba ilk yatırdığın tutarı ifade eder; faiz bu tutar üzerinden hesaplanır.Menkul Kıymet(Security)Menkul kıymet, sahibine ortaklık ya da alacak hakkı veren, misli nitelikte ve seri hâlinde çıkarılan, devredilebilir yatırım aracıdır. Hisse senedi ve tahvil en bilinen örnekleridir.Tahvil ETF(Bond ETF)Tahvil ETF, devlet veya şirket tahvillerinden oluşan bir sepeti ya da bir tahvil endeksini izleyen, borsada hisse senedi gibi alınıp satılan borsa yatırım fonudur.