İçeriğe geç
parazade
Borsa

Reel Getiri Nedir?

İngilizce: Real Return

Yayın: · Son güncelleme:

Reel Getiri Nedir? Kısaca

Reel getiri, bir yatırımın nominal getirisinden enflasyonun etkisi çıkarıldıktan sonra kalan gerçek getiridir. Paranın satın alma gücünün ne kadar arttığını ya da azaldığını gösterir; enflasyon getiriden yüksekse reel getiri negatif olur.

Reel Getiri nedir?
İçindekiler
  1. Reel getiri nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Reel getiri, yatırımının enflasyona göre gerçekte ne kadar kazandırdığını gösterir. Hesabında görünen TL artışı nominal getiridir; reel getiri ise bu paranın mal ve hizmet alma gücünde ne kadar artış olduğunu ölçer.

Reel getiri nedir?

Bir yatırım yıllık yüzde 40 kazandırmış olsun. Aynı dönemde fiyatlar genel olarak yüzde 40 arttıysa, paranın alım gücü değişmemiştir; reel getiri yaklaşık sıfırdır. Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde nominal getiriye bakmak yanıltıcı olabilir, bu yüzden reel getiri kritik bir ölçüttür. Türkiye'de enflasyon için genellikle TÜİK'in açıkladığı TÜFE kullanılır.

Nasıl hesaplanır?

Kesin formül (Fisher denklemi):

Reel getiri = (1 + Nominal getiri) ÷ (1 + Enflasyon) − 1

Yaklaşık hesap için nominal getiriden enflasyon çıkarılır, ama bu yöntem enflasyon yüksekken hatalı sonuç verir.

Örnek

Varsayımsal olarak bir yıllık nominal getirin yüzde 50, aynı dönemdeki enflasyon yüzde 40 olsun.

  • Yaklaşık hesap: 50 − 40 = yüzde 10
  • Kesin hesap: 1,50 ÷ 1,40 − 1 ≈ yüzde 7,1

Gördüğün gibi yüksek enflasyonda basit çıkarma, reel getiriyi olduğundan iyi gösterir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Getiriyi vergiler ve masraflar düşüldükten sonra hesaplamak daha gerçekçidir.
  • Kişisel harcama sepetin TÜFE sepetinden farklıysa senin için reel getiri de farklı olabilir.
  • Döviz cinsinden düşünenler için ayrıca dolar bazlı getiri bakışı da kullanılır.
  • Güncel enflasyon verisini TÜİK'ten kontrol et.

Sıkça Sorulan Sorular

Reel getiri negatif ne demek?

Yatırımın nominal getirisi enflasyonun altında kalmış demektir. TL olarak para artmış olsa da satın alma gücün azalmıştır.

Reel getiri hesaplarken hangi enflasyon kullanılır?

Genellikle resmî tüketici fiyat endeksi kullanılır. İstersen kendi harcamalarına göre hesapladığın kişisel enflasyonu da kullanabilirsin.

İlgili terimler

Toplam Getiri(Total Return)Toplam getiri, bir yatırımın belirli bir dönemde sağladığı fiyat değişimi ile temettü, kupon faizi gibi nakit gelirlerin toplamıdır. Yatırımın yalnız fiyatına değil, sağladığı tüm kazanca bakar ve genellikle yüzde olarak ifade edilir.Dolar Bazlı Getiri(Dollar-Based Return)Dolar bazlı getiri, bir yatırımın getirisinin TL yerine ABD doları cinsinden hesaplanmasıdır. TL getirisi ile dolar kurundaki değişim birlikte değerlendirilir; böylece kur artışının yatırımın değerini ne kadar etkilediği görülür.Yıllık Getiri(Annual Return)Yıllık getiri, bir yatırımın bir yıllık dönemde sağladığı kazancın başlangıç değerine oranıdır. Fiyat değişimi ile temettü veya faiz gibi gelirleri içerebilir ve yatırımları aynı zaman ölçeğinde karşılaştırmayı kolaylaştırır.Enflasyona Endeksli Tahvil(Inflation-Linked Bond)Enflasyona endeksli tahvil, anapara ve faiz ödemelerinin bir enflasyon endeksine göre ayarlandığı tahvildir. Amaç, yatırımcının alım gücünü korumak ve enflasyon üzerine reel getiri sağlamaktır.Alım Gücü(Buying Power)Alım gücü, yatırım hesabında o an yeni alım emri verebileceğin azami tutardır; nakit bakiye, henüz takası tamamlanmamış işlemler ve varsa kredili işlem limiti dikkate alınarak hesaplanır.Enflasyon(Inflation)Enflasyon, mal ve hizmet fiyatlarının genel düzeyinin belirli bir dönem boyunca sürekli artmasıdır. Enflasyon yükseldikçe aynı parayla daha az şey alınır; yani paranın satın alma gücü düşer.TÜFE(Consumer Price Index)TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi), hanelerin tükettiği mal ve hizmetlerden oluşan bir sepetin fiyatlarındaki değişimi ölçen endekstir. Türkiye'de TÜİK tarafından aylık olarak yayımlanır ve enflasyonun temel göstergesidir.