İçeriğe geç
parazade
Siber Güvenlik & Dolandırıcılık

Telefon Dolandırıcılığı Nedir?

İngilizce: Phone Scam

Yayın: · Son güncelleme:

Telefon Dolandırıcılığı Nedir? Kısaca

Telefon dolandırıcılığı, arayan kişinin kendini banka çalışanı, kamu görevlisi, operatör ya da bir yakınınız gibi tanıtarak sizden para, şifre, doğrulama kodu ya da kişisel bilgi almaya çalıştığı dolandırıcılık türüdür.

Telefon Dolandırıcılığı nedir?
İçindekiler
  1. Telefon dolandırıcılığı nedir?
  2. Sık görülen senaryolar
  3. Uyarı işaretleri
  4. Ne yapmalısınız?

Telefon dolandırıcılığı nedir?

Telefon dolandırıcılığı, sesli arama ya da mesajlaşma uygulamasındaki aramalar üzerinden yapılan kandırma girişimidir. Dolandırıcı güvenilir bir rol üstlenir ve kısa sürede sizi bir işlem yapmaya yönlendirir. Teknik açıdan bu yöntem vishing olarak da anılır.

Sık görülen senaryolar

Türkiye'de bazı senaryolar sürekli tekrar eder:

  • "Bankanızın güvenlik biriminden arıyorum, kartınızdan şüpheli işlem var."
  • "Adınız bir soruşturmada geçiyor, paranızı güvenli hesaba aktarın."
  • "Kampanyayı kazandınız, telefonunuza gelen kodu söyleyin."
  • "Anne, telefonum bozuldu, bu numaradan yazıyorum, acil para lazım."

Hepsinin ortak noktası aciliyet ve gizliliktir. Arayan kişi çoğu zaman telefonu kapatmanızı istemez ve "kimseye söylemeyin" der. Bu baskı, durup düşünmenizi engellemek için kullanılır.

Uyarı işaretleri

Aşağıdaki taleplerden biri geldiyse aramanın dolandırıcılık olduğunu varsayın: SMS ile gelen doğrulama kodunu söylemeniz, para ya da altını bir yere teslim etmeniz, "güvenli hesap" adı verilen bir hesaba transfer yapmanız ya da telefona uzaktan erişim uygulaması kurmanız. Bankalar ve kamu kurumları bunları telefonda istemez.

Ne yapmalısınız?

Telefonu kapatın ve kurumu resmî numarasından kendiniz arayın. Yakın taklidi yapılan durumlarda kişiyi eski numarasından arayın ya da yalnız ikinizin bildiği bir soruyu sorun. Aile içinde, özellikle yaşlı yakınlarla, "telefonda para ve kod konuşulmaz" kuralını önceden konuşmak en etkili önlemdir. Para gönderdiyseniz bankanızı arayın ve 155 Polis ya da 156 Jandarma hattına başvurun.

Sıkça Sorulan Sorular

Dolandırıcılar numaramı ve adımı nereden biliyor?

Bu bilgiler çoğunlukla geçmiş veri sızıntılarından, sosyal medyadan ya da önceki dolandırıcılık listelerinden gelir. Adınızı bilmeleri aramanın gerçek olduğunu göstermez.

Dolandırıcıyla konuştum ama para göndermedim, tehlike geçti mi?

Doğrudan para kaybı yoksa büyük tehlike geçmiştir. Yine de kod ya da şifre paylaştıysanız hemen değiştirin ve numaranızın tekrar aranabileceğini düşünerek dikkatli olun.

İlgili terimler

VishingVishing (voice phishing), telefon araması ya da sesli mesaj yoluyla yapılan oltalamadır. Arayan kişi banka, operatör, kargo ya da kamu görevlisi gibi davranarak şifre, doğrulama kodu ya da para transferi ister.Polis Savcı Dolandırıcılığı(Police Impersonation Scam)Polis savcı dolandırıcılığı, kendini polis, savcı, hâkim ya da asker olarak tanıtan kişilerin, mağduru bir soruşturmada adı geçtiğine inandırarak parasını, altınını ya da banka bilgisini "güvenceye almak" bahanesiyle ele geçirmesidir.Doğrulama Kodu Dolandırıcılığı(Verification Code Scam)Doğrulama kodu dolandırıcılığı, kişiye SMS ya da uygulamayla gelen tek kullanımlık kodun bir bahaneyle istenip bu kodla banka, e-posta veya mesajlaşma hesabının ele geçirilmesidir.Sosyal Mühendislik(Social Engineering)Sosyal mühendislik (Social Engineering), teknik bir açık yerine insan psikolojisini kullanarak kişileri şifre, para ya da bilgi vermeye ikna etme yöntemidir. Oltalama, telefonla dolandırıcılık ve sahte kimlikle güven kazanma en yaygın biçimleridir.Dolandırıcılık(Fraud)Dolandırıcılık, bir kişiyi hileli davranışlarla aldatıp onun ya da başkasının zararına kendine veya bir başkasına haksız yarar sağlamaktır. Türkiye'de Türk Ceza Kanunu'nda suç olarak tanımlanır; bilişim ve banka araçlarıyla işlenmesi ağırlaştırıcı hâldir.DoS Saldırısı(DoS Attack)DoS (Denial of Service, hizmet engelleme) saldırısı, bir web sitesini, sunucuyu ya da ağ hizmetini aşırı istek veya hatalı veri göndererek gerçek kullanıcılara hizmet veremez hâle getirme girişimidir.