İçeriğe geç
parazade

Dolandırıcılık Nedir?

İngilizce: Fraud

Yayın: · Son güncelleme:

Dolandırıcılık Nedir? Kısaca

Dolandırıcılık, bir kişiyi hileli davranışlarla aldatıp onun ya da başkasının zararına kendine veya bir başkasına haksız yarar sağlamaktır. Türkiye'de Türk Ceza Kanunu'nda suç olarak tanımlanır; bilişim ve banka araçlarıyla işlenmesi ağırlaştırıcı hâldir.

Dolandırıcılık nedir?
İçindekiler
  1. Dolandırıcılık ne demek?
  2. Uyarı işaretleri
  3. Mağdur olursan ne yapmalısın?

Dolandırıcılık, birini kandırarak parasını, malını ya da bilgisini ele geçirmektir. Hukuki tanımda "hileli davranışlarla aldatma" ve bunun sonucunda "haksız yarar sağlama" unsurları öne çıkar. Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesi dolandırıcılığı, 158. maddesi ise banka ve bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması gibi nitelikli hâllerini düzenler.

Dolandırıcılık ne demek?

Finans alanında karşılaşabileceğin yaygın türler:

  • Oltalama: Banka, kargo ya da kamu kurumu gibi davranan sahte mesaj ve sitelerle şifre, kart bilgisi çalma. Ayrıntısı oltalama maddesinde.
  • Sahte yatırım teklifleri: Kısa sürede yüksek ve garantili kazanç vaat eden forex, kripto ya da "fon" teklifleri.
  • Saadet zinciri: Eski yatırımcılara yeni gelenlerin parasıyla ödeme yapan yapılar.
  • Telefon dolandırıcılığı: Kendini polis, savcı ya da banka görevlisi olarak tanıtıp para transferi isteme.
  • Sahte ilan ve alışveriş: Var olmayan ürün için kapora ya da ödeme alma.
  • Hesap kiralama: Dolandırıcılık gelirlerinin başkalarının hesaplarından geçirilmesi.

Uyarı işaretleri

  • Acele ettirme: "Hemen işlem yapmazsan hesabın kapanacak."
  • Gizlilik isteme: "Kimseye söyleme, bankaya da anlatma."
  • Garantili, olağan dışı yüksek getiri vaadi.
  • Şifre, SMS kodu ya da kart güvenlik kodu talebi.
  • Resmî kurumların asla istemediği "güvenli hesaba para aktarma" talebi.

Mağdur olursan ne yapmalısın?

  1. Hemen bankanı ara; kartını ve mobil bankacılığını kapattır, işlemi durdurmayı iste.
  2. Şifrelerini değiştir.
  3. Mesaj, dekont ve ekran görüntülerini sakla.
  4. Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa suç duyurusunda bulun.

Unutma: Hiçbir banka ya da resmî kurum telefonla senden şifre veya para transferi istemez.

Sıkça Sorulan Sorular

Dolandırıcılık nedir, hangi kanunda düzenlenir?

Dolandırıcılık, hileli davranışlarla birini aldatarak haksız yarar sağlamaktır. Türk Ceza Kanunu'nun 157. ve 158. maddelerinde düzenlenir; güncel metne mevzuat.gov.tr'den ulaşabilirsin.

Dolandırıcıya gönderilen para geri alınabilir mi?

Hızlı davranırsan bankalar alıcı hesaptaki tutarı durdurmaya çalışabilir; ancak garanti yoktur. Bu yüzden ilk dakikalarda bankayı aramak ve suç duyurusunda bulunmak önemlidir.

İlgili terimler

Oltalama(Phishing Scam)Oltalama (phishing), dolandırıcıların banka, kargo şirketi ya da kamu kurumu gibi güvenilir bir kaynak taklidi yaparak sahte mesaj, e-posta veya web sitesiyle kişilerin şifre, kart ve kimlik bilgilerini ele geçirmeye çalıştığı dolandırıcılık yöntemidir.Hesap Kiralama(Money Muling)Hesap kiralama, bir kişinin banka hesabını, IBAN'ını, kartını ya da mobil bankacılık erişimini para karşılığında başkasının kullanımına vermesidir. Bu hesaplar genellikle dolandırıcılık ve yasa dışı bahis gelirlerinin aktarılmasında kullanılır.Saadet Zinciri(Ponzi Scheme)Saadet zinciri (Ponzi şeması), gerçek bir kazanç üretmeden, yeni katılımcılardan toplanan parayla eski katılımcılara yüksek getiri ödeyen ve yeni para girişi durduğunda kaçınılmaz olarak çöken dolandırıcılık modelidir.Kart Kopyalama(Card Skimming)Kart kopyalama (skimming), banka ya da kredi kartı bilgilerinin ATM, POS cihazı gibi noktalara gizlice yerleştirilen düzeneklerle okunup çalınması ve sahte kart üretmek ya da izinsiz işlem yapmak için kullanılmasıdır.Para Transferi(Money Transfer)Para transferi, bir kişinin ya da kurumun hesabındaki paranın başka bir hesaba veya kişiye elektronik ya da fiziksel yollarla gönderilmesidir. Türkiye'de en yaygın yöntemleri havale, EFT, FAST ve uluslararası transferlerdir.Kart Güvenlik Kodu(Card Security Code)Kart güvenlik kodu, kredi ve banka kartlarının genellikle arkasında yer alan, internet ve telefonla yapılan alışverişlerde kartın gerçekten elinde olduğunu doğrulamak için istenen kısa koddur. CVV ya da CVC olarak da bilinir.

İlgili yazılar