İçeriğe geç
parazade

Taşıma İrsaliyesi Nedir?

İngilizce: Transport Waybill

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Taşıma İrsaliyesi Nedir? Kısaca

Taşıma irsaliyesi, ücret karşılığında yük taşıyan nakliyecinin taşıdığı mallar için düzenlediği ve taşıma sırasında araçta bulundurduğu belgedir. Vergi Usul Kanunu'nun 240. maddesinde düzenlenir; sevk irsaliyesinden farklıdır.

Taşıma İrsaliyesi nedir?
İçindekiler
  1. Taşıma irsaliyesi nedir?
  2. Sevk irsaliyesiyle arasındaki fark
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Taşıma irsaliyesi nedir?

Taşıma irsaliyesi, ücretle yük taşıyan nakliye işletmelerinin taşımayı kabul ettikleri mallar için düzenledikleri belgedir. Vergi Usul Kanunu'nun 240. maddesi, ücret karşılığında yük taşıyanların bu belgeyi düzenlemesini ve taşıma sırasında taşıtta bulundurmasını öngörür. Belge, yükün kime ait olduğunu, nereden nereye ve hangi araçla taşındığını gösterir. Belgede ayrıca malın cinsi ve miktarı, yükleme ve boşaltma yerleri ile taşıma ücreti gibi bilgiler yer alır.

Sevk irsaliyesiyle arasındaki fark

Sevk irsaliyesi, malı satan ya da gönderen işletme tarafından düzenlenir ve malın sevkini belgeler. Taşıma irsaliyesi ise taşımacının belgesidir ve taşıma hizmetini kayda geçirir. Bir nakliye firması başka bir işletmenin yükünü taşıyorsa araçta çoğunlukla iki belge birlikte bulunur. Denetimde iki belgedeki mal bilgilerinin birbirini tutması beklenir.

Örnek

Örneğin İzmir'deki bir zeytinyağı üreticisi, Ankara'daki müşterisine 300 teneke yağ göndermek için bir nakliye firmasıyla anlaşıyor. Üretici sevk irsaliyesini, nakliye firması ise taşıma irsaliyesini düzenliyor. Yolda yapılan bir denetimde iki belgenin de araçta bulunması gerekiyor.

Nelere dikkat etmeli?

Kendi malını kendi aracıyla taşıyan işletme taşıma irsaliyesi değil, sevk irsaliyesi düzenler. Nakliyeciyseniz taşıma ücretinin faturasını ayrıca kesin; taşıma irsaliyesi fatura yerine geçmez. Her sefer için ayrı belge düzenleyin ve araçtaki nüshanın sefer bitene kadar sürücüde kalmasını sağlayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Taşıma irsaliyesini kim düzenler?

Ücret karşılığında yük taşıyan nakliyeci ya da nakliye firması düzenler. Malın sahibi olan gönderici ise kendi adına sevk irsaliyesi düzenler.

Taşıma irsaliyesi olmadan yük taşınırsa ne olur?

Belgenin düzenlenmemesi ya da araçta bulunmaması belge düzenine aykırılıktır ve özel usulsüzlük cezası konusu olabilir. Ceza tutarları her yıl güncellendiği için güncel değeri GİB sayfasından kontrol edin.

İlgili terimler

Sevk İrsaliyesi(Dispatch Note)Sevk irsaliyesi, malı gönderen işletmenin, mal yola çıkmadan önce düzenlediği ve taşınan malın cinsini, miktarını, gönderen ve alıcı bilgilerini gösteren belgedir. Taşıma süresince malın yanında bulunur.İrsaliye(Waybill)İrsaliye, malın bir yerden başka bir yere taşınması sırasında düzenlenen ve taşınan malın cinsini, miktarını, göndericisini ve alıcısını gösteren belgedir. Vergi Usul Kanununda düzenlenir.e-İrsaliye(e-Waybill)e-İrsaliye, malın sevkiyatı sırasında düzenlenen sevk irsaliyesinin kâğıt yerine elektronik ortamda oluşturulup GİB sistemi üzerinden alıcıya iletilmesidir. Kâğıt irsaliyeyle aynı hukuki niteliği taşır.Belge Düzeni(Document Order)Belge düzeni, vergi mevzuatının fatura, irsaliye, fiş, makbuz gibi belgelerin hangi işlemde, kim tarafından, ne zaman ve nasıl düzenleneceğini belirleyen kurallar bütünüdür. Uyulmaması özel usulsüzlük cezasına yol açabilir.Nakliye(Freight)Nakliye, eşya ya da ticari yükün bir yerden başka bir yere taşınması işidir. Genellikle kamyon, tır gibi araçlarla yapılan büyük hacimli taşımaları anlatır; ev taşıma ve fabrika yükleri tipik örneklerdir.Üretici(Manufacturer)Üretici, hammadde ya da parçaları işleyerek bitmiş bir ürün ortaya çıkaran kişi veya işletmedir. Ürünü kendi markasıyla satabileceği gibi başka markalar için fason üretim de yapabilir.Fatura(Invoice)Fatura, satılan mal ya da yapılan hizmet karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere satıcı tarafından düzenlenip alıcıya verilen ticari ve vergisel belgedir. Vergi Usul Kanununda düzenlenir.