Tahvil Piyasası Nedir?
İngilizce: Bond Market
Yayın: · Son güncelleme:
Tahvil Piyasası Nedir? Kısaca
Tahvil piyasası, devletlerin ve şirketlerin borçlanmak için tahvil ihraç ettiği ve bu tahvillerin yatırımcılar arasında alınıp satıldığı, faiz oranlarının oluştuğu finansal piyasadır.
Tahvil piyasası, borçlanma araçlarının ihraç edildiği ve el değiştirdiği piyasadır. Devletler bütçe açıklarını, şirketler ise yatırımlarını finanse etmek için tahvil çıkarır; yatırımcılar da bu tahvilleri alarak faiz geliri elde etmeyi hedefler. Dünyada tahvil piyasalarının toplam büyüklüğü, hisse senedi piyasalarıyla kıyaslanabilecek ölçüdedir.
Tahvil piyasası nedir?
Piyasa iki aşamadan oluşur:
- Birincil piyasa: Tahvilin ilk kez ihraç edildiği aşamadır. Türkiye'de Hazine ve Maliye Bakanlığı ihalelerle, şirketler ise halka arz ya da nitelikli yatırımcıya satış yoluyla borçlanır.
- İkincil piyasa: Daha önce ihraç edilmiş tahvillerin yatırımcılar arasında alınıp satıldığı aşamadır. Türkiye'de organize ikincil piyasa, Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası'dır; bankalar arasında tezgâhüstü işlemler de yapılır.
Tahvil fiyatı ve faiz ilişkisi
Tahvil piyasasının temel kuralı, fiyat ile faizin ters yönde hareket etmesidir. Varsayımsal olarak yıllık yüzde 30 kupon ödeyen bir tahvil düşün. Piyasa faizleri yüzde 35'e çıkarsa yeni tahviller daha cazip olur ve eski tahvilin fiyatı düşer. Faizler inerse eski tahvilin fiyatı yükselir. Bu nedenle tahvil piyasası, faiz beklentilerinin en hızlı yansıdığı yerlerden biridir ve getiri eğrisi bu piyasadaki fiyatlardan oluşur.
Nelere dikkat etmeli?
- Faiz riski: Vadeden önce satış yaparsan faiz artışları zarar ettirebilir.
- Kredi riski: Özel sektör tahvillerinde ihraççı borcunu ödeyemeyebilir.
- Likidite riski: Bazı tahviller az işlem gördüğünden istediğin fiyattan satamayabilirsin.
- Enflasyon riski: Sabit kuponlu tahvillerin reel getirisi enflasyon yükselirse eriyebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tahvil piyasası ile borsa aynı şey mi?
Günlük dilde borsa genellikle hisse senedi piyasası için kullanılır. Tahvil piyasası ise borçlanma araçlarının işlem gördüğü ayrı bir piyasadır; Türkiye'de Borsa İstanbul bünyesinde ayrı bir piyasa olarak yer alır.
Tahvil faizleri neden yükselir?
Enflasyon beklentilerinin artması, politika faizinin yükselmesi, ihraççının risk algısının bozulması ya da tahvil arzının artması faizleri yukarı itebilir. Faiz yükselişi mevcut tahvillerin fiyatını düşürür.