İçeriğe geç
parazade
Finans

Faiz Riski Nedir?

İngilizce: Interest Rate Risk

Yayın: · Son güncelleme:

Faiz Riski Nedir? Kısaca

Faiz riski, piyasa faiz oranlarındaki değişimlerin bir yatırımın değerini, bir borcun maliyetini ya da bir bankanın gelir ve özkaynağını olumsuz etkileme ihtimalidir.

Faiz Riski nedir?
İçindekiler
  1. Faiz riski nedir, nasıl ortaya çıkar?
  2. Tahvil yatırımcısı için
  3. Borçlu için
  4. Bankalar için
  5. Faiz riski nasıl yönetilir?

Faiz riski, faiz oranlarının beklenmedik biçimde yükselmesi ya da düşmesi nedeniyle zarar etme olasılığıdır. Tahvil yatırımcısını, değişken faizli borcu olanları ve bankaları farklı şekillerde etkiler.

Faiz riski nedir, nasıl ortaya çıkar?

Tahvil yatırımcısı için

Sabit kuponlu bir tahvilin fiyatı ile piyasa faizi ters yönde hareket eder. Faizler yükselirse, daha düşük kupon ödeyen mevcut tahvil daha az cazip hâle gelir ve fiyatı düşer. Vadesi uzun tahvillerde bu etki daha belirgindir. Örneğin varsayımsal olarak %20 kupon ödeyen bir tahvili aldıktan sonra piyasa faizi %25'e çıkarsa, tahvilini vadeden önce satmak istediğinde zararına satman gerekebilir.

Borçlu için

Değişken faizli kredilerde faizler yükseldiğinde taksitler artar. Sabit faizli kredide ise taksit değişmez; risk bu tarafta daha sınırlıdır.

Bankalar için

Bankaların varlıkları (krediler) ile yükümlülüklerinin (mevduat) vade ve faiz yeniden fiyatlama tarihleri farklıdır. Banka uzun vadeli sabit faizli kredi verip kısa vadeli mevduatla fonlanıyorsa, faizler yükseldiğinde mevduat maliyeti hızla artarken kredi gelirleri aynı kalır ve net faiz marjı daralır.

Faiz riski nasıl yönetilir?

  • Vade uyumunu gözetmek, varlık ve yükümlülükleri dengelemek
  • Faiz swapı gibi türev araçlarla korunmak (bu araçlar kendi risklerini taşır)
  • Yatırımda farklı vadelere yayılmak
  • Borçlanmada sabit ve değişken faiz seçeneklerinin risklerini karşılaştırmak

Faizlerin yönünü kimse kesin olarak bilemez; bu yüzden amaç tahmin etmek değil, olası senaryolara karşı dayanıklı olmaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Faizler artınca tahvil fiyatı neden düşer?

Yeni ihraç edilen tahviller daha yüksek faiz ödediğinde, eski ve düşük kuponlu tahvilleri almak isteyen yatırımcı daha düşük fiyat öder. Böylece eski tahvilin getirisi yeni piyasa faizine yaklaşır.

Vadeli mevduatta faiz riski var mı?

Vadeli mevduatta anaparan faiz değişiminden etkilenmez, ancak faizler yükselirse daha düşük oranla bağlanmış olmanın fırsat maliyetini yaşayabilirsin. Vadeden önce bozmak ise genellikle faiz kaybına yol açar.

İlgili terimler

Faiz(Interest)Faiz, borç verilen ya da bir süre kullanıma bırakılan paranın karşılığında ödenen bedeldir. Borç alan için bir maliyet, para yatıran için bir getiridir ve genellikle yıllık yüzde oran olarak ifade edilir.Devlet Tahvili(Government Bond)Devlet tahvili, devletin bir yıldan uzun vadeli borçlanmak için çıkardığı borçlanma senedidir. Tahvili alan kişi devlete borç vermiş olur; karşılığında dönemsel faiz (kupon) ve vade sonunda anaparayı alır.Değişken Faizli Kredi(Variable Rate Loan)Değişken faizli kredi, faiz oranının vade boyunca sabit kalmadığı; belirli dönemlerde bir gösterge faize ya da endekse göre yeniden belirlendiği ve taksitlerin buna göre değişebildiği kredidir.Sabit Faizli Kredi(Fixed Rate Loan)Sabit faizli kredi, faiz oranının kredi kullanılırken belirlendiği ve vade boyunca değişmediği; bu sayede taksit tutarlarının baştan bilindiği kredi türüdür.Mevduat(Deposit)Mevduat, bireylerin ya da şirketlerin bankaya yatırdığı ve istendiğinde ya da belirli bir vadenin sonunda geri alınabilen paradır. Vadeli ve vadesiz olmak üzere iki temel türü vardır.Vade(Maturity)Vade, bir borcun ödenmesi, bir yatırımın sona ermesi ya da bir yükümlülüğün yerine getirilmesi için belirlenen süre veya tarihtir. Kredi, mevduat, çek, senet ve tahvil gibi finansal araçlarda kullanılır.