İçeriğe geç
parazade
E-Ticaret & Pazaryeri

Stok Fazlası Ne Demek?

İngilizce: Overstock

Yayın: · Son güncelleme:

Stok Fazlası Ne Demek? Kısaca

Stok fazlası, bir işletmenin makul satış süresi içinde satabileceğinden daha fazla ürünü elinde tutmasıdır. Depolama maliyeti yaratır, nakdi bağlar ve ürünün değer kaybetmesine yol açabilir; genellikle indirim, paket satış ya da iade anlaşmasıyla eritilir.

Stok Fazlası nedir?
İçindekiler
  1. Stok fazlası ne demek?
  2. Neden oluşur?
  3. Fazla stok nasıl eritilir?

Stok fazlası, talebin üzerinde kalan ve depoda beklemeye başlayan üründür. Sezon sonunda satılamayan montlar ya da beklenen kampanya talebini karşılamak için fazla alınmış elektronik aksesuarlar bunun tipik örnekleridir.

Stok fazlası ne demek?

Her işletme bir miktar güvenlik stoğu tutar. Stok fazlası ise bu ihtiyacın açıkça üzerinde kalan miktardır. Ürün tamamen satılamaz hâle geldiğinde ise artık stok fazlasından çok ölü stoktan söz edilir.

Fazla stok sessiz bir maliyettir. Depo kirası, sigorta ve sayım işçiliği sürer, ürüne ödenen para ise rafta bekler. Moda ve teknoloji gibi hızlı değişen kategorilerde ürün zamanla değer de kaybeder.

Neden oluşur?

En sık sebepler iyimser satış tahmini, toplu alım indirimine kapılmak ve tedarikçinin yüksek minimum sipariş şartıdır. Örneğin bir satıcı, birim fiyat 20 TL düştüğü için 300 yerine 1.000 adet termos aldı diyelim. Ayda 100 adet satıyorsa elindeki stok yaklaşık on ay yeter. Bu sürede ödenen depo bedeli, aldığı indirimi aşabilir.

Fazla stok nasıl eritilir?

Kademeli yöntemlerle başlamak genellikle en az zarar verendir:

  • Ürünü çok satan bir ürünle paket hâlinde sunmak
  • Sınırlı süreli indirim ya da sepette indirim uygulamak
  • Outlet kanallarında ya da toptan alıcıya satmak
  • Tedarikçiyle iade veya değişim anlaşması yapmak

Kalıcı çözüm, sipariş miktarını veriyle belirlemektir. Stok gün sayısını düzenli izlemek ve sipariş kararlarını ekonomik sipariş miktarı gibi yöntemlerle desteklemek, fazlanın tekrar oluşmasını önler.

Sıkça Sorulan Sorular

Stok fazlası ile ölü stok farkı nedir?

Stok fazlası, satılabilir ama talebin üzerinde kalan stoktur. Ölü stok ise uzun süredir hiç satılmayan ve normal yollarla satılma ihtimali çok düşen stoktur.

Fazla stok vergi açısından nasıl değerlendirilir?

Değer kaybeden stokların muhasebede nasıl değerleneceği ve imha ya da indirimli satışın vergi etkisi özel kurallara bağlıdır. Bu konuda mali müşavirinize danışmanız gerekir.

İlgili terimler

Ölü Stok(Dead Stock)Ölü stok, uzun süredir satılmayan ve yakın zamanda satılma ihtimali düşük olan üründür. Depoda yer kaplar, işletmenin parasını bağlar ve zamanla değer kaybeder; İngilizcede dead stock olarak geçer.Stok Eritme(Stock Clearance)Stok eritme, depoda biriken ya da yavaş satan ürünleri indirim, paket satış, outlet veya kampanya gibi yöntemlerle hızlıca satarak elden çıkarma işlemidir. Amaç bağlı sermayeyi ve depo maliyetini serbest bırakmaktır.Stok Tutma Maliyeti(Inventory Holding Cost)Stok tutma maliyeti, ürünleri satılana kadar depoda bekletmenin işletmeye çıkardığı toplam masraftır. Depo kirası, bağlanan sermaye, sigorta, fire ve eskime bu maliyetin ana kalemleridir.Stok Gün Sayısı(Days of Inventory)Stok gün sayısı, eldeki stokun mevcut satış hızıyla kaç gün yeteceğini gösteren ölçüdür. Ortalama stokun günlük satılan mal maliyetine ya da günlük satış adedine bölünmesiyle hesaplanır.Depo(Warehouse)Depo, ürünlerin, hammaddelerin ya da malzemelerin kullanılana ya da satılana kadar düzenli biçimde saklandığı kapalı veya açık alandır. E-ticarette depo, stoğun tutulduğu ve siparişlerin hazırlanıp kargoya verildiği yerdir.Satış Tahmini(Sales Forecasting)Satış tahmini, geçmiş satış verileri, sezon etkileri ve planlanan kampanyalara bakarak gelecek bir dönemde ne kadar satış yapılacağını öngörme işidir. Stok, bütçe ve personel planının temelini oluşturur.Sepette İndirim(Cart Discount)Sepette indirim, ürün sayfasında gösterilen fiyata değil, ürün sepete eklendiğinde ya da ödeme adımında uygulanan indirimdir. Çoğu zaman belirli bir sepet tutarı ya da ürün adedi koşuluna bağlıdır.Ekonomik Sipariş Miktarı(Economic Order Quantity)Ekonomik sipariş miktarı (EOQ), sipariş verme maliyeti ile stok tutma maliyetinin toplamını en aza indiren sipariş büyüklüğüdür. Yıllık talep, sipariş başına maliyet ve birim başına yıllık stok tutma maliyeti kullanılarak hesaplanır.

İlgili yazılar

Yapay Zeka ile Kazanç

Yapay Zekânın Ulaşıma Etkisi: Otonom Araçlar ve Akıllı Lojistik

Yapay zekânın ulaşıma etkisi iki kolda ilerliyor: sürücüye destek olan ya da belirli bölgelerde aracı tamamen süren otonom sistemler ve rota, stok ve depo kararlarını iyileştiren akıllı lojistik. Sürücüsüz taksiler bazı şehirlerde sınırlı bölgelerde çalışıyor; her yerde kendi kendine giden araçlar ise henüz yok.

· 8 dk okuma