İçeriğe geç
parazade
Borsa

Sermaye Kazancı Nedir?

İngilizce: Capital Gain

Yayın: · Son güncelleme:

Sermaye Kazancı Nedir? Kısaca

Sermaye kazancı, hisse, fon, tahvil ya da gayrimenkul gibi bir varlığın alış maliyetinden daha yüksek bir fiyata satılmasıyla elde edilen kazançtır. Temettü veya faiz gibi düzenli gelirlerden ayrı tutulur.

Sermaye Kazancı nedir?
İçindekiler
  1. Sermaye kazancı nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Gerçekleşmiş ve gerçekleşmemiş kazanç
  4. Vergi açısından nelere dikkat etmeli?

Sermaye kazancı nedir?

Sermaye kazancı, bir yatırım aracının değer artışından doğan kazançtır. Bir varlığı 100 TL'ye alıp 130 TL'ye satarsan, aradaki 30 TL sermaye kazancıdır. Toplam getiri ise sermaye kazancı ile temettü, kupon ya da kira gibi dönemsel gelirlerin toplamından oluşur.

Nasıl hesaplanır?

Sermaye kazancı = Satış tutarı − (Alış tutarı + işlem maliyetleri)

Varsayımsal örnek: 10.000 TL'ye fon payı aldın, alışta ve satışta toplam 50 TL masraf ödedin, 12.000 TL'ye sattın. Sermaye kazancın 12.000 − 10.050 = 1.950 TL olur. Yüksek enflasyon döneminde nominal kazancın bir kısmı yalnızca paranın değer kaybını karşılar; bu yüzden reel getiri hesabı da yapılmalıdır.

Gerçekleşmiş ve gerçekleşmemiş kazanç

  • Gerçekleşmemiş (kâğıt üzerinde) kazanç: Varlık hâlâ elindeyken oluşan değer artışı.
  • Gerçekleşmiş kazanç: Varlığı sattığında kesinleşen kazanç.

Vergilendirme çoğunlukla gerçekleşmiş kazanç üzerinden yapılır.

Vergi açısından nelere dikkat etmeli?

Türkiye'de sermaye kazançlarının vergilendirilmesi varlık türüne, ülkeye, elde tutma süresine ve alış tarihine göre değişir. Bazı yurt içi borsa işlemlerinde vergi aracı kurum ya da fon tarafından stopaj yoluyla kesilirken, yurt dışı hisse kazançları veya gayrimenkul satışı gibi durumlarda beyanname gerekebilir. Oranlar ve istisnalar sık değiştiği için güncel değeri Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan ya da bir mali müşavirden kontrol et. İlgili kesinti mekanizması için fon stopajı maddesine bakabilirsin.

Sıkça Sorulan Sorular

Sermaye kazancı ile temettü arasındaki fark nedir?

Sermaye kazancı varlığın fiyat artışından ve satışından doğar. Temettü ise şirketin kârından pay sahiplerine dağıttığı paradır; varlığı satmadan elde edilir.

Satmadığım hissenin değer artışı vergiye tabi mi?

Genel olarak hayır; vergi çoğunlukla satışla gerçekleşen kazanç üzerinden doğar. Yine de varlık türüne göre kurallar değişebileceği için güncel düzenlemeyi kontrol etmek gerekir.

İlgili terimler

Sermaye Kaybı(Capital Loss)Sermaye kaybı, hisse, fon, tahvil ya da başka bir yatırım aracının alış maliyetinden daha düşük bir fiyata satılması sonucu ortaya çıkan zarardır. Satış yapılana kadar kayıp gerçekleşmemiş, yani kâğıt üzerinde kabul edilir.Fon Stopajı(Fund Withholding Tax)Fon stopajı, yatırım fonu katılma paylarını sattığında elde ettiğin kazanç üzerinden, ödeme sırasında kaynakta kesilen gelir vergisidir. Oran fonun türüne ve payın alındığı tarihe göre değişir; vergi yatırımcı adına kesilip vergi dairesine yatırılır.Hisse Senedi Stopajı(Withholding Tax on Equities)Hisse senedi stopajı, hisse senedi alım satım kazançları ya da kâr payları üzerinden vergi kanunlarına göre kaynakta, yani aracı kurum ya da şirket tarafından yapılan vergi kesintisidir.Toplam Getiri(Total Return)Toplam getiri, bir yatırımın belirli bir dönemde sağladığı fiyat değişimi ile temettü, kupon faizi gibi nakit gelirlerin toplamıdır. Yatırımın yalnız fiyatına değil, sağladığı tüm kazanca bakar ve genellikle yüzde olarak ifade edilir.Reel Getiri(Real Return)Reel getiri, bir yatırımın nominal getirisinden enflasyonun etkisi çıkarıldıktan sonra kalan gerçek getiridir. Paranın satın alma gücünün ne kadar arttığını ya da azaldığını gösterir; enflasyon getiriden yüksekse reel getiri negatif olur.Aracı Kurum(Brokerage Firm)Aracı kurum, Sermaye Piyasası Kurulu'ndan izin alarak yatırımcıların hisse, tahvil, fon ve türev ürün alım satım emirlerini borsaya ileten ve yatırım hizmetleri sunan şirkettir.Yurt Dışı Hisse(International Stocks)Yurt dışı hisse, Türkiye dışındaki borsalarda, örneğin ABD ya da Avrupa piyasalarında işlem gören şirket paylarıdır. Türkiye'deki yatırımcılar bunlara genellikle yurt dışı işlem hizmeti sunan aracı kurumlar ya da yabancı hisse fonları üzerinden erişir.