İçeriğe geç
parazade
Borsa

Sermaye Kaybı Nedir?

İngilizce: Capital Loss

Yayın: · Son güncelleme:

Sermaye Kaybı Nedir? Kısaca

Sermaye kaybı, hisse, fon, tahvil ya da başka bir yatırım aracının alış maliyetinden daha düşük bir fiyata satılması sonucu ortaya çıkan zarardır. Satış yapılana kadar kayıp gerçekleşmemiş, yani kâğıt üzerinde kabul edilir.

Sermaye Kaybı nedir?
İçindekiler
  1. Sermaye kaybı nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Gerçekleşmiş ve gerçekleşmemiş kayıp
  4. Nelere dikkat etmeli?

Sermaye kaybı nedir?

Sermaye kaybı, yatırım yaptığın varlığın değerinin düşmesi ve onu aldığın fiyatın altında satman sonucu oluşan zarardır. Sermaye kazancının tersidir. Örneğin 200 TL'ye aldığın bir payı 150 TL'ye satarsan 50 TL sermaye kaybı yaşarsın.

Nasıl hesaplanır?

Sermaye kaybı = (Alış tutarı + işlem maliyetleri) − Satış tutarı

Varsayımsal örnek: 20.000 TL'ye tahvil fonu aldın, toplam 40 TL masraf ödedin ve 18.500 TL'ye sattın. Kaybın 20.040 − 18.500 = 1.540 TL olur. Arada aldığın kupon ya da temettü gibi gelirler, toplam sonucu hesaplarken ayrıca dikkate alınır.

Gerçekleşmiş ve gerçekleşmemiş kayıp

Varlığı elinde tuttuğun sürece düşüş "kâğıt üzerindeki" kayıptır; fiyat geri dönerse kapanabilir. Sattığın anda kayıp kesinleşir. Ancak kâğıt üzerindeki kaybın kendiliğinden kapanacağının garantisi yoktur; şirketin ya da varlığın temel durumu bozulduysa fiyat uzun süre geri gelmeyebilir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Psikolojik tuzaklar: Yatırımcılar zararı kabullenmekte zorlanır ve zarardaki pozisyonu gereğinden uzun tutabilir. Bu eğilim kayıptan kaçınma olarak bilinir.
  • Risk yönetimi: Pozisyon büyüklüğünü sınırlamak ve önceden bir çıkış planı belirlemek, büyük kayıpların etkisini azaltır.
  • Vergi: Bazı durumlarda gerçekleşen zararlar aynı türden kazançlardan mahsup edilebilir. Kurallar varlık türüne ve döneme göre değiştiği için güncel değeri Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan veya bir mali müşavirden kontrol et.

Sıkça Sorulan Sorular

Sermaye kaybı vergiden düşülebilir mi?

Bazı varlık türlerinde ve belirli koşullarda zararlar aynı tür kazançlardan mahsup edilebilir. Kurallar sık değiştiği için güncel düzenlemeyi resmî kaynaktan ya da mali müşavirden öğrenmek gerekir.

Satmadığım sürece zarar etmiş sayılır mıyım?

Muhasebe ve vergi açısından kayıp genellikle satışla gerçekleşir. Ancak portföyünün güncel değeri düşmüştür; bu ekonomik bir kayıptır ve geri döneceğinin garantisi yoktur.

İlgili terimler

Sermaye Kazancı(Capital Gain)Sermaye kazancı, hisse, fon, tahvil ya da gayrimenkul gibi bir varlığın alış maliyetinden daha yüksek bir fiyata satılmasıyla elde edilen kazançtır. Temettü veya faiz gibi düzenli gelirlerden ayrı tutulur.Kayıptan Kaçınma(Loss Aversion)Kayıptan kaçınma, insanların belirli bir kaybı, aynı büyüklükteki bir kazançtan daha güçlü hissetmesi ve bu yüzden kayıptan kaçmak için mantıksız kararlar alabilmesidir. Davranışsal finansın temel kavramlarındandır.Zarar Durdur Emri(Stop Loss Order)Zarar durdur emri (stop loss), fiyat önceden belirlenen bir seviyeye geldiğinde otomatik olarak devreye giren ve pozisyonu kapatmaya çalışan koşullu emirdir. Amacı olası zararı sınırlamaktır.Risk Yönetimi(Risk Management)Risk yönetimi, yatırımlarda karşılaşılabilecek riskleri tanımlama, ölçme ve kabul edilebilir düzeyde tutmak için önlem alma sürecidir. Zarar durdurma, çeşitlendirme, pozisyon büyüklüğü ve kaldıraç kontrolü başlıca araçlarıdır.Tahvil(Bond)Tahvil, devletin ya da şirketlerin borç para toplamak için çıkardığı, yatırımcıya belirli vadede anaparayı ve genellikle dönemsel faiz (kupon) ödemesini taahhüt eden borçlanma aracıdır.Temettü(Dividend)Temettü (kâr payı), bir şirketin elde ettiği kârın bir kısmını ortaklarına nakit ya da bedelsiz pay olarak dağıtmasıdır. Dağıtım kararı şirketin genel kurulu tarafından verilir.