İçeriğe geç
parazade
Borsa

Fon Stopajı Nedir?

İngilizce: Fund Withholding Tax

Yayın: · Son güncelleme:

Fon Stopajı Nedir? Kısaca

Fon stopajı, yatırım fonu katılma paylarını sattığında elde ettiğin kazanç üzerinden, ödeme sırasında kaynakta kesilen gelir vergisidir. Oran fonun türüne ve payın alındığı tarihe göre değişir; vergi yatırımcı adına kesilip vergi dairesine yatırılır.

Fon Stopajı nedir?
İçindekiler
  1. Fon stopajı nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Oran neye göre değişir?
  4. Nelere dikkat etmeli?

Fon stopajı nedir?

Fon stopajı, yatırım fonu katılma paylarının satışından doğan kazanca uygulanan kaynakta kesinti yoluyla vergilendirmedir. Fon paylarını sattığında satış bedeli hesabına geçmeden önce, kazancın belirli bir yüzdesi aracı kurum ya da banka tarafından kesilir ve vergi dairesine yatırılır. Sen de net tutarı alırsın. Bu sisteme stopaj ya da tevkifat denir.

Nasıl hesaplanır?

Stopaj, satış tutarının tamamına değil, yalnızca kazanca uygulanır:

Kazanç = (Satış fiyatı − Alış fiyatı) × Pay adedi Stopaj = Kazanç × Geçerli stopaj oranı

Varsayımsal örnek: Bir fondan 10.000 TL'lik pay alıp 12.000 TL'ye sattın. Kazanç 2.000 TL'dir. Geçerli oran yüzde 10 olsaydı 200 TL kesilir, hesabına 11.800 TL geçerdi. Zarar ettiysen kesinti yapılmaz.

Oran neye göre değişir?

  • Fon türü: Hisse senedi yoğun fonlar, para piyasası fonları, borçlanma araçları fonları, değişken fonlar ve serbest fonlar için farklı oranlar uygulanabilir.
  • Alış tarihi: Oranlar zaman zaman Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirildiği için aynı fonun farklı tarihlerde alınmış payları farklı orana tabi olabilir.
  • Elde tutma süresi: Bazı fon türlerinde belirli süre elde tutma şartı oranı etkileyebilir.

Oranlar sık değiştiği için burada sabit bir değer verilmemiştir; güncel değeri Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan, fonun yatırımcı bilgi formu ve izahnamesinden ya da aracı kurumundan kontrol et.

Nelere dikkat etmeli?

Yurt içinde yerleşik bireysel yatırımcı için stopaja tabi tutulan bu kazançlar için çoğu durumda ayrıca beyanname verilmesi gerekmez. Yine de kişisel durumuna göre istisnalar olabilir. Fon karşılaştırırken getiriyi stopaj sonrası net tutar üzerinden değerlendirmek daha gerçekçi sonuç verir.

Sıkça Sorulan Sorular

Fon stopajı her ay kesilir mi?

Hayır. Stopaj, fon paylarını sattığın anda gerçekleşen kazanç üzerinden kesilir. Payları elinde tuttuğun sürece kesinti yapılmaz.

Zararla satılan fonda stopaj olur mu?

Kazanç oluşmadıysa stopaj matrahı da oluşmaz, dolayısıyla kesinti yapılmaz. Aynı fondan farklı tarihlerde alınmış paylar varsa hesap genellikle ilk giren ilk çıkar mantığıyla yapılır.

İlgili terimler

Hisse Senedi Stopajı(Withholding Tax on Equities)Hisse senedi stopajı, hisse senedi alım satım kazançları ya da kâr payları üzerinden vergi kanunlarına göre kaynakta, yani aracı kurum ya da şirket tarafından yapılan vergi kesintisidir.Yatırım Fonu(Mutual Fund)Yatırım fonu, birçok yatırımcıdan toplanan paranın profesyonel bir portföy yönetim şirketi tarafından hisse, tahvil, mevduat gibi varlıklara yatırıldığı ve getirinin pay sahipleri arasında paylaşıldığı ortak yatırım aracıdır.Fon Getirisi(Fund Return)Fon getirisi, bir yatırım fonunun birim pay değerinin belirli bir dönemde yüzde olarak ne kadar değiştiğini gösterir; fonun giderleri düşüldükten sonraki performansını yansıtır.Sermaye Kazancı(Capital Gain)Sermaye kazancı, hisse, fon, tahvil ya da gayrimenkul gibi bir varlığın alış maliyetinden daha yüksek bir fiyata satılmasıyla elde edilen kazançtır. Temettü veya faiz gibi düzenli gelirlerden ayrı tutulur.Aracı Kurum(Brokerage Firm)Aracı kurum, Sermaye Piyasası Kurulu'ndan izin alarak yatırımcıların hisse, tahvil, fon ve türev ürün alım satım emirlerini borsaya ileten ve yatırım hizmetleri sunan şirkettir.Para Piyasası(Money Market)Para piyasası, bir yıla kadar vadeli kısa süreli fonların el değiştirdiği piyasadır. Bankalar, şirketler ve devlet kısa vadeli nakit ihtiyacını burada karşılar; repo, hazine bonosu ve bankalararası borçlanma başlıca araçlardır.Yatırımcı Bilgi Formu(Key Investor Information Document)Yatırımcı bilgi formu, bir yatırım fonunun amacını, yatırım politikasını, risk değerini, maliyetlerini ve geçmiş performansını kısa ve standart bir biçimde özetleyen bilgilendirme belgesidir.Bireysel Yatırımcı(Retail Investor)Bireysel yatırımcı, kendi birikimini kendi adına ve genellikle görece küçük tutarlarla hisse, fon, tahvil gibi yatırım araçlarına yatıran gerçek kişidir; İngilizcede retail investor olarak anılır.