İçeriğe geç
parazade
Borsa

Sermaye Harcaması Nedir?

İngilizce: Capital Expenditure

Yayın: · Son güncelleme:

Sermaye Harcaması Nedir? Kısaca

Sermaye harcaması (CAPEX), bir şirketin bina, makine, tesis, teknoloji gibi uzun ömürlü maddi ve maddi olmayan duran varlıkları edinmek ya da iyileştirmek için yaptığı yatırım harcamasıdır.

Sermaye Harcaması nedir?
İçindekiler
  1. Sermaye harcaması nedir, ne demek?
  2. Nasıl bulunur?
  3. Örnek ve serbest nakit akışı
  4. Nelere dikkat etmeli?

Sermaye harcaması, İngilizce capital expenditure kısaltmasıyla CAPEX, şirketin bugün harcayıp yıllarca fayda sağlayacağı yatırımlardır. Gider olarak hemen gelir tablosuna yazılmaz; bilançoda varlık olarak kaydedilir ve amortisman yoluyla yıllara yayılır.

Sermaye harcaması nedir, ne demek?

İki ana türü vardır:

  • Bakım (yenileme) yatırımı: Mevcut kapasiteyi korumak için eskiyen makine ve ekipmanın yenilenmesi
  • Büyüme yatırımı: Yeni fabrika, yeni hat, kapasite artışı ya da yeni pazar için yapılan harcama

Kira, personel, hammadde gibi günlük işletme giderleri ise OPEX (faaliyet gideri) olarak adlandırılır ve sermaye harcaması sayılmaz.

Nasıl bulunur?

Sermaye harcaması nakit akış tablosu içinde "yatırım faaliyetlerinden nakit akışları" bölümünde, maddi ve maddi olmayan duran varlık alımları satırlarında yer alır.

Örnek ve serbest nakit akışı

Varsayımsal bir şirketin işletme faaliyetlerinden nakit akışı 300 milyon TL, sermaye harcaması 120 milyon TL olsun:

Serbest nakit akışı = 300 − 120 = 180 milyon TL

Bu, şirketin borç ödemek, temettü dağıtmak ya da yeni yatırım yapmak için kullanabileceği nakittir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Yüksek sermaye harcaması gelecekteki büyümenin habercisi olabilir; ama getirisi düşük projelere yapılıyorsa değer kaybettirir.
  • Sürekli amortismanın altında kalan harcama, şirketin varlıklarını yıprattığına işaret edebilir.
  • Büyük yatırımlar borçla finanse ediliyorsa borçluluk ve faiz yükü de izlenmelidir.
  • FAVÖK sermaye harcamasını dikkate almaz; yatırım yoğun sektörlerde FAVÖK'ü nakit üretimiyle karıştırmamak gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

CAPEX ne demek?

CAPEX, İngilizce capital expenditure ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede sermaye harcaması ya da yatırım harcaması anlamına gelir. Şirketin uzun ömürlü varlıklara yaptığı yatırımları ifade eder.

Sermaye harcaması gelir tablosunda görünür mü?

Doğrudan görünmez. Harcama bilançoya varlık olarak kaydedilir ve yıllar içinde amortisman gideri olarak gelir tablosuna yansır. Nakit çıkışı ise nakit akış tablosunda görülür.

İlgili terimler

Serbest Nakit Akışı(Free Cash Flow)Serbest nakit akışı, bir şirketin faaliyetlerinden elde ettiği nakitten, varlıklarını sürdürmek ve büyütmek için yaptığı yatırım harcamaları düşüldükten sonra kalan nakittir. Borç ödeme, temettü ve yeni fırsatlar için kullanılabilecek parayı gösterir.Operasyonel Nakit Akışı(Operating Cash Flow)Operasyonel nakit akışı, bir şirketin esas faaliyetlerinden (mal ve hizmet satışı, tedarikçi ve çalışan ödemeleri gibi) belirli bir dönemde elde ettiği net nakit girişidir. Nakit akış tablosunun 'işletme faaliyetlerinden nakit akışları' bölümünde yer alır.Amortisman(Depreciation)Amortisman, bina, makine, taşıt gibi uzun süre kullanılan varlıkların zamanla yıpranması ve değer kaybetmesi nedeniyle maliyetlerinin faydalı ömürleri boyunca gidere dağıtılmasıdır.Nakit Akış Tablosu(Cash Flow Statement)Nakit akış tablosu, bir işletmenin belirli bir dönemdeki nakit giriş ve çıkışlarını işletme, yatırım ve finansman faaliyetleri olarak üç grupta gösteren temel finansal tablodur. Kârın ne kadarının gerçekten nakde dönüştüğünü ortaya koyar.Büyüme Yatırımı(Growth Investing)Büyüme yatırımı, gelirini ve kârını piyasa ortalamasından hızlı artırması beklenen şirketlere, bugünkü değerlemeleri yüksek olsa bile gelecekteki büyüme potansiyeli için yatırım yapma yaklaşımıdır.FAVÖK(EBITDA)FAVÖK (faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr), bir şirketin finansman, vergi ve amortisman etkileri dışarıda bırakıldığında ana faaliyetlerinden ne kadar kâr ürettiğini gösteren ölçüttür. İngilizcede EBITDA denir.